ورم حنجره از علائم تا درمان

آیا تا به حال احساس گرفتگی صدا یا درد هنگام صحبت کردن را تجربه کرده‌اید؟ این علائم ناشی از ورم حنجره یا همان التهاب تارهای صوتی است؛ مشکلی شایع که توانایی ارتباطی شما را تحت تأثیر قرار می‌دهد، ورم حنجره اغلب به دلیل عفونت‌ های ویروسی، استفاده بیش از حد از صدا یا تحریک ناشی از عوامل محیطی ایجاد می‌شود، اگرچه در بیشتر موارد این مشکل به‌صورت خود به‌ خود بهبود می‌یابد، اما شناخت روش‌ های درمان و مراقبت‌ های لازم روند بهبودی را تسریع می‌کند و از عوارض احتمالی جلوگیری می‌نماید، چه راه‌هایی برای درمان مؤثر این مشکل وجود دارد؟

علل اصلی ایجاد ورم حنجره

ورم حنجره (لارنژیال ادم) به دلیل التهاب یا تحریک بافت‌ های حنجره ایجاد می‌شود و تنفس و صدا را تحت تأثیر قرار می‌دهد و علل اصلی آن عبارت‌اند از:

عفونت ها

عفونت‌ های ویروسی مانند سرماخوردگی، آنفلوآنزا یا لارنژیت از شایع‌ترین علل ورم حنجره هستند، این عوامل باعث التهاب مخاط حنجره و تارهای صوتی می‌شوند و علائمی مثل گرفتگی صدا، گلودرد، سرفه خشک و گاهی تنگی نفس ایجاد می‌کنند، در موارد باکتریایی، شدت التهاب بیشتر است و تب و درد شدید هم وجود دارد و با استراحت صوتی، مصرف مایعات و در صورت نیاز دارو درمان می‌شود.

استفاده بیش از حد از صدا

فریاد زدن، صحبت طولانی، آواز خواندن نادرست یا استفاده مداوم از صدا باعث فشار زیاد بر تارهای صوتی و تحریک آن‌ها می‌شود و این فشار منجر به التهاب، ورم و حتی ایجاد گره‌های صوتی می‌شود و فرد دچار گرفتگی صدا، خستگی صوتی و درد در ناحیه گلو می‌شود، استراحت صوتی، نوشیدن مایعات گرم و پرهیز از صحبت زیاد به بهبود کمک می‌کند.

واکنش‌ های آلرژیک

آلرژی به غذاها، داروها، نیش حشرات یا عوامل محیطی مانند گرده گیاهان باعث واکنش شدید سیستم ایمنی و تورم سریع حنجره می‌شود و این حالت با علائمی مانند خس‌خس سینه، احساس خفگی، تورم لب‌ها یا زبان همراه است و در موارد شدید، خطر انسداد راه هوایی ایجاد می‌کند و نیاز به درمان فوری با داروهای ضدحساسیت یا آدرنالین دارد.

ریفلاکس معده

برگشت اسید در این حالت، اسید معده به سمت مری و گلو بازمی‌گردد و باعث تحریک و التهاب مزمن حنجره می‌شود، این تحریک مداوم ورم، خشونت صدا، سرفه خشک مزمن و احساس گیر کردن چیزی در گلو ایجاد می‌کند و علائم معمولا صبح‌ها شدیدتر هستند و کنترل رژیم غذایی، پرهیز از غذاهای چرب و اسیدی و مصرف داروهای کاهش‌ دهنده اسید معده در درمان آن نقش مهمی دارد و به مری و حنجره باعث تحریک مکرر و در نتیجه التهاب تارهای صوتی می‌شود.

آسیب یا ضربه مستقیم به حنجره

ورم حنجره در اثر لوله‌ گذاری هنگام جراحی، ضربه به گردن یا استنشاق مواد شیمیایی، دود یا گازهای تحریک‌ کننده ایجاد می‌شود و این عوامل باعث آسیب مستقیم به بافت حنجره و التهاب آن می‌شوند، علائم شامل گرفتگی صدا، درد گلو و در موارد شدید تنگی نفس است و شدت آسیب به مدت و نوع تماس با عامل تحریک‌کننده بستگی دارد و نیاز به درمان دارویی یا مراقبت ویژه دارد.

خشکی بیش از حد محیط یا بدن

خشکی زیاد هوا یا بدن باعث کاهش رطوبت طبیعی مخاط‌ها، به‌ ویژه در بینی، گلو و حنجره می‌شود و این وضعیت در فصل‌های سرد، استفاده از وسایل گرمایشی یا زندگی در مناطق کم‌ رطوبت دیده می‌شود، در نتیجه فرد دچار خشکی گلو، سرفه خشک، گرفتگی صدا و تحریک حنجره می‌شود، کم‌آبی بدن نیز این مشکل را تشدید می‌کند و استفاده از دستگاه بخور، مصرف مایعات کافی و پرهیز از هوای بسیار خشک به بهبود علائم کمک می‌کند.

مشکلات سیستم ایمنی

ضعف یا اختلال در سیستم ایمنی بدن باعث می‌شود بدن در برابر ویروس‌ ها، باکتری‌ها و عوامل بیماری‌ زا مقاومت کمتری داشته باشد و در این حالت، فرد بیشتر دچار عفونت‌های تنفسی مانند سرماخوردگی، گلودرد و التهاب حنجره می‌شود که به ورم حنجره منجر می‌شود، بیماری‌های خودایمنی، استرس مزمن، کم‌خوابی و تغذیه نامناسب نیز سیستم ایمنی را تضعیف می‌کنند.

تومورها و ضایعات

در موارد کمتر شایع، توده‌های خوش‌ خیم مانند پولیپ یا گره‌های صوتی و یا تومورهای بدخیم باعث تورم و تغییر شکل حنجره می‌شوند و این ضایعات به‌ تدریج باعث گرفتگی صدا، تغییر مداوم صدا، احساس جسم خارجی در گلو و گاهی مشکلات تنفسی می‌شوند و تشخیص زودهنگام با معاینه تخصصی بسیار مهم است، زیرا درمان در مراحل اولیه ساده‌تر و موفق‌تر خواهد بود.

بیشتر بخوانید: سرطان حنجره

برای تشخیص دقیق و بررسی علت ورم حنجره، همین حالا از دکتر جهانگیر قربانی نوبت مشاوره دریافت کنید.

علائم و نشانه‌ های شایع ورم حنجره

علائم و نشانه‌ های شایع ورم حنجره عبارت‌اند از:

• گرفتگی صدا
• بیمار احساس درد یا سوزش در ناحیه گلو و حنجره دارد، به‌ویژه هنگام بلع یا صحبت کردن.
• خشن شدن صدا
• سرفه های خشک
• در بعضی مواقع بیمار اصلا توانایی تولید صدا را ندارد.
• احساس وجود جسم خارجی در گلو
• تنفس دشوار یا صدا دار

طبق تحقیقات صورت گرفته نشان داده شده که حدود 30 درصد از سرما خوردگی ها به ورم حنجره یا التهاب حنجره منجر می شود و نشان داده شده که در زمستان ابتلا به این بیماری دو برابر دیگر فصل ها می باشد و احتمال ابتلا به بیماری در تمام سنین وجود دارد.

روش‌های تشخیص ورم حنجره

روش‌های تشخیص ورم حنجره شامل چند مرحله و ابزار مختلف پزشکی است که به‌ صورت دقیق در ادامه توضیح داده می‌شود:

• پزشک ابتدا درباره علائم، مدت زمان بروز آنها، شدت مشکل، سابقه بیماری‌ها و عادات صوتی بیمار سؤال می‌کند.
• پزشک با مشاهده و لمس ناحیه گردن و حنجره، وجود التهاب، حساسیت یا ورم را بررسی می‌کند.
• با استفاده از یک آینه کوچک یا لوله انعطاف‌پذیر (فیبر نوری) حنجره و تارهای صوتی به‌ طور مستقیم دیده می‌شود تا میزان التهاب و تورم ارزیابی شود.
• در برخی موارد، آزمایش خون برای بررسی وجود عفونت یا مشکلات التهابی انجام می‌شود.
• اگر پزشک به مشکلات ساختاری یا تومور مشکوک باشد، ممکن است تصویربرداری‌ هایی مانند سی‌تی اسکن یا ام‌آر‌آی تجویز شود.
• در صورت مشکوک بودن به حساسیت یا رفلاکس، آزمایش‌های تخصصی مربوط به این موارد انجام می‌شود.

پیشگیری از ورم حنجره

روش‌ های پیشگیری از ورم حنجره شامل رعایت نکات مهم در سبک زندگی و مراقبت از صدا است و این اقدامات عبارت‌اند از

• صحبت کردن یا خواندن با شدت بالا فشار زیادی به تارهای صوتی وارد می‌کند و باعث التهاب و آسیب دائمی می‌شود و مدیریت صحیح استفاده از صدا، از بروز ورم جلوگیری می‌کند.

• دود سیگار و آلودگی‌های محیطی با تحریک مستقیم بافت حنجره، باعث خشکی، التهاب و ضعف عملکرد تارهای صوتی می‌شوند و ترک سیگار یکی از مؤثرترین روش‌های پیشگیری است.

• هوای خشک، به خصوص در فصول سرد یا محیط‌های بسته باعث خشکی و آسیب به حنجره می‌شود، استفاده از بخور و تهویه مناسب، به حفظ رطوبت لازم برای تارهای صوتی کمک می‌کند.

• نوشیدن آب و مایعات به‌ طور منظم، رطوبت لازم برای بافت‌ های داخلی گلو و تارهای صوتی را تأمین می‌کند و از خشکی و التهاب جلوگیری می‌کند، حداقل ۸ لیوان آب در روز توصیه می‌شود.

• الکل و نوشیدنی‌های خیلی داغ یا سرد باعث تحریک پوشش داخلی حنجره می‌شوند و احتمال التهاب را افزایش می‌دهند، رعایت این نکته به حفظ سلامت صدا کمک می‌کند.

• ریفلاکس معده اسید را به گلو و حنجره می‌رساند و سبب التهاب مزمن می‌شود و درمان دارویی و رعایت رژیم غذایی مناسب، از بروز ورم جلوگیری می‌کند.

• در صورت احساس خشونت یا خستگی صدا، استراحت کامل و خودداری از صحبت یا خواندن اهمیت دارد و این کار به بهبودی سریع‌تر و جلوگیری از آسیب‌های جدی کمک می‌کند.

• مصرف غذاهای مقوی، ویتامین‌ها، ورزش منظم و خواب کافی سیستم ایمنی را تقویت می‌کند، احتمال ابتلا به عفونت‌های ویروسی یا باکتریایی را کاهش می‌دهد و از التهاب حنجره پیشگیری می‌کند.

بیشتر بخوانید: التهاب حنجره چیست؟

 درمان ورم حنجره

درمان ورم حنجره بسته به علت زمینه‌ای آن متفاوت است، اما هدف اصلی کاهش التهاب، بازگرداندن عملکرد طبیعی تارهای صوتی و جلوگیری از عوارض بیشتر است، در ادامه، مهم‌ترین روش‌های درمانی به تفکیک توضیح داده می‌شوند:

درمان دارویی

درمان دارویی برای کاهش التهاب و رفع عفونت احتمالی به کار می‌رود، داروهای ضدالتهاب غیر استروئیدی مانند ایبوپروفن درد و تورم را کاهش می‌دهند و در صورت وجود عفونت باکتریایی، آنتی‌بیوتیک تجویز می‌شود، آنتی‌هیستامین‌ها برای کنترل واکنش‌های آلرژیک و کورتون‌ها در موارد حاد و شدید به کاهش سریع التهاب کمک می‌کنند، اما باید تحت نظر پزشک مصرف شوند.

درمان‌های حمایتی و خانگی

این روش‌ها شامل استراحت صوتی، نوشیدن مایعات گرم، استفاده از بخور و مرطوب‌ کننده، و اجتناب از سیگار و محرک‌هاست و نوشیدنی‌های گرم باعث نرم شدن تارهای صوتی و کاهش سوزش می‌شوند، همچنین بخور دادن به مرطوب ماندن گلو کمک می‌کند، استراحت دادن به صدا، از فشار بیشتر بر تارهای صوتی جلوگیری می‌کند و باعث تسریع روند بهبودی می‌شود.

درمان علت زمینه‌ای

برای درمان مؤثر، باید علت اصلی التهاب برطرف شود و در صورت رفلاکس معده، تغییر رژیم غذایی، اجتناب از مصرف غذاهای چرب و داروهای ضداسید کمک‌ کننده است و در صورت وجود آلرژی، استفاده از آنتی‌هیستامین و پرهیز از آلرژن‌ها ضروری است، اگر بیماری ای مزمن مانند مشکلات تیروئید یا بیماری‌های خودایمنی عامل باشند، درمان تخصصی زیر نظر پزشک مربوطه انجام می‌شود.

درمان تخصصی در موارد مزمن یا شدید

اگر ورم حنجره بیش از ۳ هفته طول بکشد یا باعث اختلال شدید در صدا یا تنگی نفس شود، مراجعه به بهترین متخصص گوش و حلق و بینی ضروری است و در این موارد لارنگوسکوپی یا معاینات پیشرفته برای ارزیابی دقیق تارهای صوتی و بررسی وجود تومور یا ضایعات ساختاری انجام می‌شود و درمان تخصصی به جلوگیری از آسیب دائمی صدا و بهبود کیفیت زندگی بیمار کمک می‌کند.

توصیه های لازم بعد از درمان ورم حنجره

• توصیه می شود تا یک هفته به صورت کامل استراحت صوتی کنید منظور از استراحت صوتی صحبت نکردن به صورت کامل است و فقط در موارد ضروری صحبت کنید.
• در صورتی که کارتان با صدایتان است بهتر است برای مدتی استراحت کنید زیرا سلامتی برای شما واجب تر از هر مسئله دیگر است و در صورت الزام از بلند صحبت کردن ،فریاد کشیدنخودداری کنید، در غیر این صورت زمان درمان به تعویق می افتد و امکان دارد تا چند هفته طول بکشد.
• استفاده از بخور آب به منظور مرطوب نگه داشتن مخاط است.
• داروهای تجویز شده طبق دستور پزشک مصرف کنید .
• در صورت ایجاد آلرژی با پزشک خود مطرح کنید تا برای جلوگیری از آلرژی دارو تجویز کند.

چه هنگام به پزشک مراجعه کنیم ؟

در صورت مشاهده موارد زیر به پزشک متخصص مراجعه نمایید:

• ایجاد اگزودا (چرک ) بر لوزه ها
• تب و لرز
• سرفه همراه با خلط
• ایجاد تاول های ریز در حفره دهان
• وجود بثورات پوستی

سوالات متداول

در نهایت…

ورم حنجره مشکلی شایع و اغلب موقت است که بیشتر به دلیل عفونت یا استفاده نادرست از صدا ایجاد می‌شود، اگرچه معمولا با مراقبت‌ های خانگی و استراحت صوتی بهبود می‌یابد، اما در موارد شدید یا طولانی‌ مدت نیاز به بررسی تخصصی دارد، شناسایی علت، رعایت نکات پیشگیری و درمان به‌ موقع، نقش مهمی در حفظ سلامت تارهای صوتی و جلوگیری از عوارض جدی ایفا می‌کند.