درمان عفونت لوزه بستگی به علت و شدت عفونت دارد و در صورتی که عفونت ناشی از ویروس باشد، درمان شامل داروهای مسکن و آنتی بیوتیک های ضدویروسی است، اما اگر عفونت ناشی از باکتریها باشد، پزشک آنتی بیوتیک تجویز میکند و در موارد مزمن یا عفونت های مکرر، جراحی لوزه توصیه میشود، آیا همیشه نیاز به آنتی بیوتیک است؟ چه زمانی جراحی لوزه ضروری میشود؟
درمان های خانگی عفونت لوزه
درمان های خانگی جایگزین درمان پزشکی، به ویژه در عفونت های باکتریایی نمیشوند؛ اما به کاهش درد، التهاب و ناراحتی ناشی از عفونت لوزه کمک میکنند و در صورت تداوم علائم یا تشدید آنها، مراجعه به پزشک ضروری است.
- غرغره کردن آب نمک ولرم چند بار در روز به کاهش التهاب لوزه، تسکین گلودرد و پاکسازی ترشحات گلو کمک میکند، این روش یکی از سادهترین و مؤثرترین راهکارهای خانگی برای کاهش علائم عفونت لوزه است و احساس درد هنگام بلع را نیز کمتر میکند.
- نوشیدن آب، دمنوش های ولرم و سوپ رقیق از کمآبی بدن جلوگیری کرده و باعث مرطوب ماندن گلو میشود، مصرف مایعات کافی به کاهش تحریک گلو، رقیق شدن ترشحات و تسریع روند بهبودی کمک میکند.
- استراحت به بدن فرصت میدهد تا انرژی خود را صرف مقابله با عفونت کند، خواب کافی و کاهش فعالیت های سنگین عملکرد سیستم ایمنی را بهبود بخشیده و روند درمان را سرعت میبخشد.
- غذاهایی مانند سوپ، پوره سیب زمینی، ماست و فرنی به دلیل بافت نرم، فشار کمتری به گلو وارد میکنند و همچنین بهتر است از مصرف غذاهای تند، بسیار داغ، اسیدی یا سفت که باعث تحریک بیشتر لوزهها میشوند، خودداری شود.
- عسل به دلیل خواص ضدالتهابی و تسکین دهنده، گلودرد را کاهش میدهد و مصرف یک قاشق عسل یا افزودن آن به دمنوش ولرم، به کاهش سوزش و تحریک گلو کمک میکند، عسل نباید به کودکان زیر یک سال داده شود.
- استفاده از دستگاه بخور سرد یا افزایش رطوبت محیط، از خشک شدن گلو جلوگیری کرده و باعث کاهش سوزش و ناراحتی میشود، تمیز نگه داشتن دستگاه بخور نیز برای جلوگیری از رشد میکروبها اهمیت دارد.
- دود سیگار، قلیان و سایر آلایندهها التهاب گلو را تشدید کرده و روند بهبودی را به تأخیر میاندازند، در طول دوره درمان، بهتر است از قرار گرفتن در محیط های آلوده یا پر از دود خودداری شود.
- مسواک زدن منظم، استفاده از دهان شویه در صورت توصیه پزشک و شست و شوی دهان، به کاهش تجمع باکتریها کمک میکند، رعایت بهداشت دهان از تشدید عفونت و انتقال میکروبها جلوگیری میکند.
درمان های دارویی عفونت لوزه
درمان دارویی عفونت لوزه به علت ایجادکننده آن بستگی دارد، اگر عفونت منشأ ویروسی داشته باشد، درمان بر کاهش علائم متمرکز است؛ اما در عفونت های باکتریایی، پزشک آنتی بیوتیک تجویز میکند، مصرف هر دارو باید تحت نظر بهترین متخصص گوشو حلق و بینی در تهران انجام شود و از مصرف خودسرانه آنتیبیوتیکها باید پرهیز کرد.
آنتی بیوتیک ها
اگر عفونت لوزه ناشی از باکتری، به ویژه استرپتوکوک گروه A باشد، پزشک آنتی بیوتیک مناسب مانند پنیسیلین یا آموکسیسیلین را تجویز میکند، مصرف دارو باید طبق دستور پزشک و تا پایان دوره درمان ادامه یابد، حتی اگر علائم زودتر برطرف شوند؛ زیرا قطع زودهنگام دارو باعث بازگشت عفونت یا ایجاد مقاومت آنتیبیوتیکی میشود.
داروهای ضد درد و تب
برای کاهش گلودرد، تب و احساس ناراحتی، پزشک داروهایی مانند استامینوفن یا ایبوپروفن را توصیه میکند و این داروها به کاهش درد و التهاب کمک میکنند، اما علت اصلی عفونت را درمان نمیکنند، مصرف آنها باید مطابق دوز توصیه شده و با در نظر گرفتن شرایط سنی و پزشکی فرد باشد.
قرص ها و اسپری های مکیدنی گلو
برخی قرص های مکیدنی یا اسپری های گلو با ایجاد اثر بیحس کننده یا ضدالتهابی، میتوانند به کاهش درد و سوزش گلو کمک کنند و این فرآوردهها نقش کمکی در درمان دارند و جایگزین آنتی بیوتیک یا سایر درمان های تجویز شده توسط پزشک نیستند.
دهان شویه های دارویی
در برخی موارد، پزشک دهان شویههای ضدعفونی کننده یا ضدالتهاب را برای کاهش بار میکروبی دهان و تسکین التهاب گلو تجویز میکند و این محصولات باید طبق دستور مصرف شوند و به عنوان درمان کمکی در کنار سایر داروها استفاده میشوند.
داروهای ضدالتهاب
در صورت التهاب شدید لوزهها، پزشک در شرایط خاص از داروهای ضدالتهاب برای کاهش تورم و درد استفاده میکند و مصرف این داروها باید با نظر پزشک باشد، زیرا برای همه بیماران مناسب نیستند و بسته به علت عفونت و وضعیت عمومی فرد تجویز میشوند.
داروهای ضدویروس
بیشتر عفونت های ویروسی لوزه به داروی ضدویروس نیاز ندارند و با مراقبت های حمایتی بهبود مییابند و با این حال، در برخی عفونت های ویروسی خاص و در شرایط ویژه، پزشک داروی ضدویروس را در صورت لزوم تجویز میکند.
جراحی عفونت لوزه
جراحی لوزه یا تونسیلکتومی زمانی انجام میشود که درمان های دارویی نتوانند عفونت را به طور مؤثر کنترل کنند یا عفونت های مکرر باعث ایجاد مشکلات جدی برای بیمار شوند، در این عمل، لوزهها به طور کامل برداشته میشوند تا از بروز مجدد عفونت و عوارض ناشی از آن جلوگیری شود و پزشک جراحی را برای افرادی توصیه میکند که در طول یک سال چندین بار دچار عفونت شدید لوزه میشوند، آبسه اطراف لوزه دارند، به درمان با آنتیبیوتیک پاسخ مناسبی نمیدهند یا بزرگ شدن لوزهها باعث اختلال در بلع، تنفس یا خواب آنها شده است.
این جراحی تحت بیهوشی عمومی انجام میشود و اغلب بین ۳۰ تا ۶۰ دقیقه طول میکشد و بیشتر بیماران همان روز یا روز بعد از بیمارستان مرخص میشوند و طی ۱۰ تا ۱۴ روز با رعایت مراقبت هایی مانند استراحت، مصرف مایعات، غذاهای نرم و داروهای تجویزشده بهبود پیدا میکنند، هرچند جراحی لوزه روشی ایمن و مؤثر است، اما تصمیم به انجام آن باید پس از بررسی دقیق شرایط بیمار توسط پزشک متخصص گرفته شود.
بیشتر بخوانید: لوزه سوم در کودکان
مدت زمان درمان و بهبودی عفونت لوزه
مدت زمان درمان و بهبودی عفونت لوزه به علت ایجادکننده عفونت، شدت بیماری، سن بیمار و شروع به موقع درمان بستگی دارد و در بیشتر موارد، با رعایت توصیه های پزشک و مصرف منظم داروها، علائم طی چند روز کاهش پیدا میکنند و بهبودی کامل در مدت کوتاهی حاصل میشود.
اگر عفونت ویروسی باشد، طی ۷ تا ۱۰ روز با استراحت، مصرف مایعات و درمان های حمایتی برطرف میشود و در عفونت های باکتریایی نیز پس از شروع آنتی بیوتیک، اغلب تب و گلودرد ظرف ۲۴ تا ۴۸ ساعت بهبود مییابد، اما لازم است دوره کامل دارو، که ۷ تا ۱۰ روز است، طبق دستور پزشک ادامه پیدا کند و در افرادی که دچار عفونت شدید، آبسه لوزه یا نیازمند جراحی هستند، روند بهبودی طولانیتر است و رعایت استراحت، تغذیه مناسب، نوشیدن مایعات کافی و تکمیل درمان، نقش مهمی در تسریع بهبودی و پیشگیری از عود عفونت لوزه دارد.
راه های جلوگیری از عود عفونت لوزه
پیشگیری از عود عفونت لوزه با رعایت چند نکته ساده اما مهم امکان پذیر است و تقویت سیستم ایمنی، رعایت بهداشت فردی و درمان کامل عفونت های گلو، نقش مهمی در کاهش احتمال بازگشت این بیماری دارند، در ادامه، مهمترین راهکارهای پیشگیری را بررسی میکنیم.
✅ اگر پزشک آنتی بیوتیک تجویز کرده است، باید دارو را تا پایان دوره مصرف کنید، حتی اگر علائم زودتر برطرف شوند و قطع زودهنگام دارو باعث باقی ماندن باکتریها و عود مجدد عفونت میشود.
✅ شستن مرتب دستها با آب و صابون، به ویژه قبل از غذا خوردن و پس از تماس با افراد بیمار، از انتقال ویروسها و باکتری های عامل عفونت لوزه جلوگیری میکند و خطر ابتلا را کاهش میدهد.
✅مسواک زدن منظم، استفاده از نخ دندان و تعویض دورهای مسواک، به کاهش تجمع میکروبها در دهان کمک میکند و رعایت بهداشت دهان احتمال عفونت های مکرر گلو و لوزه را کاهش میدهد.
✅ مصرف مواد غذایی سالم، میوه و سبزیجات، خواب کافی، فعالیت بدنی منظم و کاهش استرس به تقویت سیستم ایمنی کمک میکند و بدن را در برابر عوامل عفونی مقاومتر میسازد.
✅ در زمان شیوع بیماری های ویروسی یا در صورت تماس با فرد مبتلا به گلودرد یا عفونت لوزه، بهتر است فاصله مناسب را رعایت کنید و از استفاده مشترک از ظروف، لیوان یا حوله خودداری کنید.
✅ دود سیگار و سایر آلایندهها باعث تحریک مخاط گلو و کاهش قدرت دفاعی آن میشوند، ترک سیگار و دوری از محیط های آلوده احتمال عود عفونت لوزه را کاهش میدهد.
✅ مصرف آب و مایعات به حفظ رطوبت مخاط گلو کمک میکند و از خشک شدن آن جلوگیری میکند، مخاط سالم، مقاومت بیشتری در برابر ورود میکروبها و ایجاد عفونت دارد.
✅ بیتوجهی به گلودرد یا عفونت های تنفسی باعث درگیر شدن لوزهها میشود و مراجعه به پزشک و درمان مناسب این عفونتها، از عود یا مزمن شدن عفونت لوزه پیشگیری میکند.
✅ اگر در طول سال چندین بار به عفونت لوزه مبتلا میشوید، لازم است توسط متخصص گوش، حلق و بینی ارزیابی شوید و در برخی افراد، برای پیشگیری از عفونت های مکرر، جراحی لوزه بهترین گزینه درمانی خواهد بود.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت مشاهده علائم شدید یا طولانی مدت عفونت لوزه، باید به پزشک مراجعه کرد و این علائم شامل موارد زیر هستند:
- گلودرد شدید و مداوم که بیش از چند روز طول بکشد.
- تب بالا (بیش از ۳۸.۵ درجه سانتیگراد) که بهبود نیابد.
- مشکل در بلع یا تنفس که باعث ناراحتی شدید شود.
- تورم شدید لوزهها همراه با لکه های سفید یا چرک.
- عفونت های مکرر لوزه که زندگی روزمره را مختل کند.
- بوی بد دهان مداوم که نشان دهنده عفونت پایدار باشد.
سوالات متداول
اگر علت عفونت ویروسی باشد، آنتیبیوتیک ها موثر نخواهند بود، در این موارد، درمان بیشتر شامل داروهای مسکن و استراحت است، اما اگر عفونت باکتریایی باشد، پزشک آنتی بیوتیک تجویز میکند.
جراحی در مواردی که عفونت مکرر یا مزمن است یا به درمان دارویی پاسخ نمیدهد، توصیه میشود و در موارد دیگر، درمان های دارویی و مراقبت های خانگی کفایت میکند.
در نهایت…
درمان عفونت لوزه بستگی به این دارد که عفونت ویروسی یا باکتریایی باشد، برای التهاب لوزههای ویروسی، درمان شامل استراحت، مایعات، مسکنهایی مانند ایبوپروفن یا استامینوفن و درمان های خانگی مانند غرغره آب نمک میشود، اگر عفونت لوزه باکتریایی باشد، آنتیبیوتیکها تجویز میشوند که پنیسیلین رایجترین آنها است.