جراحی استاپدکتومی چیست؟

کاهش تدریجی شنوایی زندگی روزمره را تحت تأثیر قرار می‌دهد؛ اما آیا همیشه سمعک تنها راه‌حل است؟ در برخی افراد، علت کم‌ شنوایی بیماری‌ ای مانند اتواسکلروز است که حرکت استخوانچه رکابی گوش میانی را محدود می‌کند و در چنین شرایطی جراحی استاپدکتومی با جایگزینی این استخوانچه، مسیر انتقال صدا را بهبود می‌دهد، این عمل چگونه انجام می‌شود و چه کسانی کاندیدای مناسب آن هستند؟

علل نیاز به جراحی استاپدکتومی

جراحی استاپدکتومی زمانی ضرورت پیدا می‌کند که عملکرد استخوانچه رکابی گوش میانی دچار اختلال شده و انتقال صدا به گوش داخلی مختل شود، شایع‌ ترین علت این مشکل اتواسکلروز است، بیماری‌ ای که باعث سخت شدن استخوانچه رکابی و کاهش حرکت آن می‌شود و این محدودیت حرکت موجب کم‌شنوایی تدریجی، کاهش درک صداهای بلند و گاهی وزوز گوش می‌شود.

عوامل دیگر کمتر شایع شامل آسیب‌ های ناشی از عفونت‌ های مکرر گوش میانی، تروما یا اختلالات مادرزادی استخوانچه‌ ها هستند و شناسایی به‌ موقع این عوامل و بررسی شنوایی‌ شناسی دقیق، کمک می‌کند تا جراحی استاپدکتومی در زمان مناسب انجام شود و شنوایی بهبود یابد.

جراحی استاپدکتومی چگونه انجام می شود؟

این جراحی برای بیماران مبتلا به اتواسکلروز انجام می‌شود تا حرکت صدا از گوش میانی به گوش داخلی بهبود یابد و روند عمل شامل چند مرحله مهم است که هر کدام نقش حیاتی در موفقیت و نتیجه نهایی جراحی دارند:

آماده‌سازی و بیهوشی

قبل از شروع عمل، بیمار تحت ارزیابی کامل پزشکی و شنوایی‌ شناسی قرار می‌گیرد، جراحی با بیهوشی عمومی انجام می‌شود تا بیمار در طول عمل درد یا اضطراب نداشته باشد، بهترین متخصص گوش، حلق و بینی در تهران علائم حیاتی را مانیتور می‌کند و محیط عمل کاملا استریل است، آماده‌ سازی مناسب کمک می‌کند عمل روان‌تر انجام شود و ریسک عوارض کاهش یابد.

دسترسی به گوش میانی

جراح با ایجاد برش کوچک در پشت یا داخل گوش یا از کانال گوش به فضای گوش میانی دسترسی پیدا می‌کند و این مرحله نیازمند دقت بالاست تا ساختارهای حساس گوش مانند پرده صماخ و استخوانچه‌ های دیگر آسیب نبینند، دسترسی صحیح، پایه‌ای برای برداشتن استخوانچه آسیب‌ دیده و جایگزینی پروتز است.

خارج کردن استخوانچه رکابی آسیب‌ دیده

استخوانچه رکابی که حرکت آن محدود شده است، با ظرافت برداشته می‌شود، دقت در این مرحله اهمیت زیادی دارد زیرا هر آسیب به گوش داخلی یا سایر استخوانچه‌ ها باعث کاهش شنوایی یا عوارض بعدی می‌شود، برداشتن صحیح استخوانچه مسیر صدا را برای جایگزینی پروتز آماده می‌کند.

جایگزینی با پروتز

جراح پروتز کوچکی از جنس فلز یا ماده بیولوژیک مناسب را در محل استخوانچه رکابی قرار می‌دهد و این پروتز اتصال بین استخوانچه‌ های گوش میانی و گوش داخلی را برقرار می‌کند و حرکت صدا را بهبود می‌بخشد، جایگذاری دقیق پروتز نقش کلیدی در موفقیت جراحی و افزایش شنوایی بیمار دارد.

بخیه زدن محل عمل

پس از قرار دادن پروتز، محل برش با بخیه یا چسب جراحی بسته می‌شود و پانسمان یا محافظ گوش استفاده می‌شود تا تورم کاهش یابد و از ورود عفونت جلوگیری شود، این مرحله باعث می‌شود پروتز در جای مناسب خود باقی بماند و به روند بهبود کمک کند.

چه کسانی کاندید مناسبی برای جراحی استاپدکتومی هستند ؟

جراحی استاپدکتومی گوش داخلی هم برای کودکان و هم برای بزرگسالان کاربرد دارد، این جراحی سرپایی است و بیمار پس از انجام آن به خانه می رود، اگر اتواسکلروز هر دو گوش را درگیر کند، ابتدا گوشی که شنوایی کمتری دارد عمل می شود و بعد از مدتی به صلاحدید پزشک، جراحی روی گوش دیگر انجام می‌شود.

جراح تعیین می کند که آیا فرد کاندید مناسبی برای جراحی استاپدکتومی است یا خیر و در صورت وجود موارد زیر، فرد کاندید مناسبی برای جراحی استاپدکتومی نیست:

• کم شنوایی در یک گوش (ناشنوایی کامل در گوش دیگر)
• عفونت در گوش میانی یا خارجی
• داشتن بیماری منییر(Menier)، یک اختلال در گوش داخلی است که باعث سرگیجه و کاهش شنوایی می شود و فرد در تعادل و شنیدن صداهای فرکانس بالا(بلند) نیز مشکل خواهد داشت.
• پرده گوش پاره

عوارض جراحی استاپدکتومی

مانند هر جراحی دیگری، انجام جراحی استاپدکتومی با خطراتی همراه است، این روش حدودا به 80 تا 90 درصد از افراد مبتلا به اتواسکلروز کمک می کند تا شنوایی خود را بالا ببرند، اما گاهی این عمل موفقیت آمیز نیست و در موارد نادر نیز شنوایی بیمار پس از جراحی بدتر می‌شود، برخی دیگر از عوارض جراحی استاپدکتومی عبارتند از:

• مشکل در حس چشایی مزه ها
• احساس سرگیجه تا چند روز پس از جراحی
• وزوز گوش
• حساسیت به صدای بلند
• آسیب به عصب صورت
• عفونت

نکات مراقبتی بعد از جراحی استاپدکتومی

تا چند روز اول بعد از جراحی بیمار باید استراحت کند و معمولا پس از 6 هفته بیمار کاملا خوب می شود اما موارد زیر را باید رعایت کند:

• معمولا 1 تا 3 روز پس از برداشتن پانسمان، گوش بیمار ترشحات خونی دارد باید داخل گوشش پنبه بگذارد و مرتب آن را تعویض کند.
• پانسمان یک تا دو هفته پس از جراحی از گوش خارج می شود.
• بیمار باید آنتی بیوتیک هایی تجویز شده را سر وقت بخورد.
• 4 تا 6 هفته بعد از جراحی استاپدکتومی به هیچ عنوان نباید آب داخل گوش برود، بیمار باید قبل از دوش گرفتن یک پنبه آغشته به وازلین داخل گوش قرار دهد و بعد از دوش گرفتن به آرامی ناحیه گوش بیرونی خود را خشک کند.
• در طول درمان حساسیت بیمار به نویز بالا می رود و نباید به محیط های پر سر و صدا برود.
• پس از جراحی استاپدکتومی بیمار نباید با هواپیما پرواز کند، زیرا فشار هوا در پرواز ممکن است پروتز داخل گوش را جابجا کند.
• تا بهبودی کامل بیمار نباید از هندزفری استفاده کند.

هزینه عمل استاپدکتومی چقدر است؟

هزینه جراحی استاپدکتومی گوش تعرفه مشخصی ندارد، شدت کم شنوایی، پیچیدگی عمل، جنس و برند پروتز مصرفی از مهم ترین عوامل تاثیر گذار بر هزینه جراحی استاپدکتومی هستند و تبحر و تجربه جراح، بیمارستان و کلینیک محل عمل نیز نقش به سزایی بر قیمت نهایی این جراحی دارند، بیمه ها نیز تعرفه های خاص خود را برای پرداخت هزینه جراحی استاپدکتومی دارند که می توانید قبل از عمل از کارشناس بیمه خود درباره چگونگی بازپرداخت هزینه ها بپرسید.

سوالات متداول

در نهایت…

جراحی استاپدکتومی روشی موثر برای بازگرداندن شنوایی در بیماران مبتلا به اتواسکلروز است و این عمل با جایگزینی استخوانچه رکابی و بهبود انتقال صدا و ارتباط روزمره را بهبود می‌بخشد، انتخاب جراح ماهر، رعایت مراقبت‌ های قبل و بعد از عمل و ارزیابی دقیق شنوایی، کلید موفقیت جراحی است و با پیگیری درست، نتایج مثبت و پایدار قابل دستیابی است.