عفونت لوزه + علائم و دلایل ابتلا به آن

آیا گلودردی که چند روز است ادامه دارد، تنها به دلیل یک سرماخوردگی است یا نشانه عفونت لوزه است؟ عفونت لوزه زمانی رخ می‌دهد که لوزه‌ها بر اثر عوامل ویروسی یا باکتریایی دچار التهاب شوند و علائمی مانند گلودرد، تب، درد هنگام بلع و تورم لوزه‌ها را ایجاد کنند، تشخیص به‌ موقع و درمان مناسب، از پیشرفت بیماری و بروز عوارض جلوگیری می‌کند، در ادامه این مقاله با علائم، علل، روش‌ های درمان و راهکارهای پیشگیری از عفونت لوزه آشنا خواهید شد.

علت بروز عفونت لوزه

عفونت لوزه‌ها که به نام لوزه‌التهاب یا تونسیلیت نیز شناخته می‌شود، به طور معمول به دلیل عفونت‌ های ویروسی یا باکتریایی ایجاد می‌شود و برخی از علل اصلی این بیماری عبارتند از:

عفونت‌ های ویروسی

بخش قابل توجهی از موارد عفونت لوزه به دلیل ویروس‌هایی مانند ویروس سرماخوردگی، آنفلوانزا، آدنوویروس یا ویروس اپشتین بار ایجاد می‌شود، در این شرایط، علاوه بر گلودرد، علائمی مانند آبریزش بینی، سرفه، گرفتگی صدا و احساس خستگی نیز دیده می‌شود و عفونت‌ های ویروسی طی چند روز با استراحت، مصرف مایعات کافی و درمان‌های حمایتی بهبود پیدا می‌کنند و اغلب نیازی به مصرف آنتی‌بیوتیک ندارند.

عفونت‌ های باکتریایی

باکتری‌ها، به‌ ویژه استرپتوکوک گروه A، از عوامل مهم بروز عفونت لوزه هستند، این نوع عفونت با گلودرد شدید، تب بالا، تورم غدد لنفاوی گردن و وجود لکه‌ های سفید یا چرک روی لوزه‌ها همراه است و در صورت تأیید پزشک، درمان با آنتی‌ بیوتیک برای از بین بردن باکتری و پیشگیری از عوارض ضروری خواهد بود.

عوامل محیطی

قرار گرفتن طولانی‌ مدت در معرض دود سیگار، آلودگی هوا، گردوغبار یا مواد شیمیایی باعث تحریک مخاط گلو و لوزه‌ها می‌شود و این شرایط مقاومت طبیعی بافت لوزه را کاهش داده و زمینه را برای ورود و تکثیر عوامل عفونی فراهم می‌کند، دوری از این عوامل، به‌ ویژه در افراد مستعد، احتمال بروز عفونت را کاهش می‌دهد.

انتقال از فرد به فرد

ویروس‌ ها و باکتری‌ های عامل عفونت لوزه از طریق قطرات تنفسی هنگام سرفه، عطسه یا صحبت کردن منتقل می‌شوند، حضور در محیط‌ های شلوغ مانند مدارس، مهدکودک‌ها، محل کار یا استفاده مشترک از وسایل شخصی احتمال انتقال عفونت را افزایش می‌دهد و رعایت بهداشت فردی و شست‌ و شوی منظم دست‌ها در کاهش خطر ابتلا نقش مؤثری دارد.

ضعف سیستم ایمنی

زمانی که سیستم ایمنی بدن به دلایل مختلف مانند کم‌خوابی، استرس، سوءتغذیه، ابتلا به برخی بیماری‌ها یا مصرف داروهای تضعیف‌ کننده ایمنی عملکرد مناسبی نداشته باشد، بدن توانایی کمتری برای مقابله با عوامل بیماری‌زا خواهد داشت، در نتیجه، احتمال ابتلا به عفونت لوزه و حتی تکرار آن افزایش پیدا می‌کند.

علائم عفونت لوزه

علائم عفونت لوزه بسته به عامل ایجادکننده و شدت بیماری متفاوت است، در ادامه مهم‌ترین نشانه‌های این بیماری را بررسی می‌کنیم.

• افزایش دمای بدن یکی از واکنش‌ های طبیعی سیستم ایمنی به عفونت است.،تب ممکن است خفیف یا شدید باشد و در برخی افراد با لرز، تعریق و احساس ضعف عمومی همراه شود.
• شایع‌ترین علامت عفونت لوزه، گلودردی است که هنگام بلع تشدید می‌شود، این درد به‌ صورت ناگهانی شروع می‌شود و در موارد باکتریایی شدت بیشتری دارد، به‌طوری که خوردن غذا یا حتی نوشیدن مایعات را دشوار کند.
• در زمان عفونت، لوزه‌ها متورم و قرمز می‌شوند و گاهی سطح آن‌ها با لکه‌های سفید، زرد یا ترشحات چرکی پوشیده می‌شود، این تغییرات هنگام معاینه گلو به‌وضوح قابل مشاهده هستند.
• التهاب لوزه‌ها باعث می‌شود بلع غذا، آب یا حتی بزاق دردناک شود و در موارد شدید، بیمار به دلیل درد از خوردن و آشامیدن خودداری می‌کند که این موضوع خطر کم‌آبی بدن را افزایش می‌دهد.
• غدد لنفاوی اطراف گردن در پاسخ به عفونت فعال شده و بزرگ و حساس می‌شوند، لمس این نواحی با درد همراه بوده و یکی از نشانه‌ های رایج عفونت لوزه به شمار می‌رود.
• تجمع باکتری‌ها، ترشحات چرکی و التهاب لوزه‌ها باعث ایجاد بوی نامطبوع دهان می‌شود و این علامت در عفونت‌های باکتریایی یا مواردی که التهاب شدیدتر است، بیشتر دیده می‌شود.
• فعال شدن سیستم ایمنی در برابر عفونت با علائمی مانند سردرد، بدن‌درد، بی‌حالی و کاهش انرژی همراه است و این نشانه‌ها هم‌زمان با تب و گلودرد ظاهر می‌شوند.
• تورم لوزه‌ها و التهاب بافت‌ های اطراف گلو باعث گرفته شدن صدا یا ایجاد صدایی خفه و تو دماغی می‌شود و این تغییر پس از درمان عفونت برطرف می‌شود.
• درد هنگام بلع و احساس ناخوشی عمومی باعث می‌شود بسیاری از افراد، به‌ ویژه کودکان، تمایل کمتری به خوردن و آشامیدن داشته باشند و اگر این وضعیت طولانی شود، منجر به کم‌آبی بدن و ضعف بیشتر می‌شود.

این علائم با نشانه های سنگ لوزه یکی است چرا که سنگ لوزه در شکاف و حفره های آن ایجاد می شوند و کوچک هستند اما اگر به 3 سانتی متر برسند، اذیت کننده و ناراحت آور و خطرناک است و در بیشتر مواقع بیمار سنگ لوزه را با عفونت لوزه اشتباه تشخیص می دهد، از این جهت مراجعه به متخصص گوش و حلق و بینی بسیار حائز اهمیت ذکر شده است.

انواع عفونت لوزه

عفونت لوزه انواع مختلفی دارد که بسته به علائمی است که در بیمار رخ داده است که نشانه ها از بیماری به بیمار دیگر متغیر است، اما برخی از انواع عفونت لوزه عبارتند از:

عفونت لوزه حاد

عفونت حاد به‌ صورت ناگهانی آغاز می‌شود و بین چند روز تا دو هفته ادامه دارد، این بیماری منشأ ویروسی یا باکتریایی دارد و با علائمی مانند گلودرد شدید، تب، تورم لوزه‌ها و دشواری در بلع همراه است، در صورت شروع درمان مناسب، اغلب بیماران بدون ایجاد عارضه خاصی بهبود پیدا می‌کنند.

عفونت لوزه مزمن

در عفونت مزمن، التهاب لوزه‌ها برای مدت طولانی ادامه دارد یا به‌طور کامل برطرف نمی‌شود، افراد مبتلا با گلودرد مداوم، بوی بد دهان، احساس وجود جسم خارجی در گلو و التهاب همیشگی لوزه‌ها مواجه می‌شوند و در مواردی که درمان دارویی مؤثر نباشد، پزشک جراحی برداشتن لوزه را توصیه می‌کند.

عفونت لوزه عود کننده

در این حالت، فرد طی یک سال چندین بار دچار عفونت لوزه می‌شود و هر بار علائم بیماری پس از بهبودی دوباره بازمی‌گردد و تکرار مداوم عفونت باعث اختلال در فعالیت‌ های روزمره، کاهش کیفیت خواب و افزایش مصرف آنتی‌بیوتیک می‌شود، اگر تعداد دفعات عود زیاد باشد، پزشک احتمال انجام جراحی لوزه را برای پیشگیری از عفونت‌ های مکرر بررسی می‌کند.

به منظور تشخیص عفونت یا التهاب لوزه بهتر است که ابتدا به پزشک خود مراجعه کرده و بعد از بررسی مناسب ترین تشخیص را برای شما تجویز نماید تا درد و ناراحتی را احساس ننمایید.

تشخیص عفونت لوزه

تشخیص این بیماری شامل مراحل زیر است:

• پزشک ابتدا به بررسی علائم بالینی می‌پردازد، او گلو، لوزه‌ها و نواحی اطراف آن را معاینه می‌کند تا نشانه‌های التهاب، قرمزی، تورم و وجود چرک یا لکه‌های سفید را شناسایی کند.

• پزشک درباره تاریخچه پزشکی بیمار سوالاتی می‌پرسد و علائمی مانند گلو درد، تب، دشواری در بلع و مدت زمان بروز آن‌ها بررسی می‌شود.

• تست سریع استرپ به سرعت وجود باکتری استرپتوکوک گروه A را شناسایی می‌کند، نمونه‌ای از گلو گرفته می‌شود و نتیجه در مدت کوتاهی به دست می‌آید.

• اگر تست سریع نتیجه منفی دهد، پزشک نمونه‌ای از گلو می‌گیرد و به آزمایشگاه ارسال می‌کند و این آزمایش زمان‌برتر است اما دقیق‌تر است و عفونت‌ های باکتریایی یا ویروسی را شناسایی می‌کند.

با توجه به نتایج این مراحل، پزشک نوع عفونت (ویروسی یا باکتریایی) را تشخیص می‌دهد و درمان مناسب را تجویز می‌کند.

درمان عفونت لوزه

درمان عفونت لوزه به عامل ایجادکننده بیماری، شدت علائم و وضعیت عمومی بیمار بستگی دارد و تشخیص صحیح توسط بهترین متخصص گوش و حلق و بینی در تهران اهمیت زیادی دارد، زیرا درمان عفونت‌های ویروسی با عفونت‌های باکتریایی متفاوت است که در ادامه، رایج‌ترین روش‌ های درمان عفونت لوزه را بررسی می‌کنیم.

درمان خانگی

در بسیاری از موارد، به‌ ویژه زمانی که عامل بیماری ویروسی باشد، استراحت کافی، مصرف مایعات فراوان، نوشیدن نوشیدنی‌ های گرم، غرغره آب نمک ولرم و استفاده از دستگاه بخور به کاهش التهاب و تسکین گلودرد کمک می‌کند و همچنین مصرف غذاهای نرم و پرهیز از خوراکی‌ های تند و بسیار داغ، روند بهبودی را آسان‌تر می‌کند.

داروهای مسکن

استفاده از داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) مانند ایبوپروفن و استامینوفن برای کاهش درد و تب کمک کننده است و داروهای آنتی بیوتیک در صورتی که عفونت باکتریایی باشد مانند عفونت ناشی از استرپتوکوک تجویز می شود و مصرف داروهای آنتی‌بیوتیکی باید کامل شود تا از عود عفونت جلوگیری شود.

جراحی

در موارد عفونت‌ های مکرر یا شدید که به درمان‌ های دیگر پاسخ نمی‌دهند، پزشک پیشنهاد می‌کند که لوزه‌ها برداشته شوند، تونسیلکتومی زمانی انجام می‌شود که عفونت لوزه بارها عود کند، باعث آبسه اطراف لوزه شود، مشکلات تنفسی یا اختلال در بلع ایجاد کند یا به درمان دارویی پاسخ مناسبی ندهد و جراحی لوزه تحت بیهوشی عمومی انجام می‌شود و در بسیاری از بیماران باعث کاهش قابل توجه دفعات عفونت خواهد شد.

پیشگیری از ابتلا به عفونت لوزه به چه صورت است؟

پیشگیری از ابتلا به این بیماری به کاهش خطر ابتلا کمک می‌کند و برخی از روش‌های مؤثر در این زمینه عبارتند از:

• شستن منظم دست‌ها با آب و صابون، به‌ خصوص قبل از خوردن غذا و بعد از استفاده از توالت به کاهش انتقال عفونت‌ها کمک می‌کند.

• از تماس نزدیک با افراد بیمار و استفاده مشترک از وسایل شخصی مانند حوله، مسواک و ظروف غذا پرهیز کنید.

• مصرف غذاهای مغذی، میوه‌ها و سبزیجات، و ورزش منظم به تقویت سیستم ایمنی کمک می‌کند.

• انجام واکسن‌ های لازم، به‌خصوص در مورد عفونت‌ های ویروسی و باکتریایی مفید است.

• پرهیز از قرار گرفتن در محیط‌ های شلوغ و آلوده، به‌ ویژه در فصل‌ های شیوع عفونت‌ها

• خواب کافی و استراحت به بدن اجازه می‌دهد تا در برابر عفونت‌ ها مقاوم‌تر شود.

• پرهیز از سیگار و مواد مخدر به سلامت گلو و سیستم تنفسی کمک می‌کند.

این اقدامات به‌ طور قابل توجهی خطر ابتلا به عفونت‌ های لوزه را کاهش می‌دهند و همچنین توجه به علائم و مراجعه به پزشک برای تشخیص دقیق و درمان مناسب بسیار مهم است.

برای دریافت نوبت از دکتر جهانگیر قربانی با شماره ۰۲۱۴۰۲۲۰۷۱۴ تماس بگیرید.

سوالات متداول عفونت لوزه

در نهایت…

درمان عفونت لوزه‌ها بسته به نوع عفونت ویروسی یا باکتریایی متغیر است، در عفونت‌ های باکتریایی، آنتی‌ بیوتیک‌ها به عنوان درمان اصلی تجویز می‌شوند و در عفونت‌ های ویروسی، مراقبت‌ های حمایتی مانند استراحت و مصرف مایعات گرم مؤثر است، در موارد شدید یا عفونت‌ های مکرر، جراحی (تونسکتومی) ضروری است و تشخیص به‌ موقع و درمان مناسب به بهبود سریع و کاهش عوارض کمک می‌کند، بنابراین مراجعه به پزشک در صورت بروز علائم مهم است.