التهاب لوزه، علائم و نشانه ها

آیا هنگام بلع غذا یا حتی نوشیدن آب، گلودرد شدیدی احساس می‌کنید؟ تورم لوزه‌ها، تب یا دشواری در بلع باعث شده نگران سلامت خود یا فرزندتان شوید؟ التهاب لوزه یکی از شایع‌ترین بیماری‌های گلو است که در اثر عفونت‌رهای ویروسی یا باکتریایی ایجاد می‌شود و در صورت بی‌توجهی، مشکلات بیشتری به همراه دارد، اما چگونه باید علائم آن را تشخیص داد و بهترین روش درمان چیست؟ در ادامه با علل، علائم، راه‌ های درمان و روش‌ های پیشگیری از التهاب لوزه به‌ طور کامل آشنا خواهید شد.

التهاب لوزه چیست؟

التهاب لوزه‌ها به دلیل عفونت‌ های مختلف ایجاد می‌شود، لوزه‌ها بخشی از سیستم ایمنی بدن هستند و نقش حیاتی در مقابله با عفونت‌ها دارند و زمانی که لوزه‌ها عفونی می‌شوند، متورم شده و علائمی مانند گلودرد، مشکل در بلع و تب بروز می‌کند، این وضعیت به صورت حاد و با مدت زمان کوتاه یا به صورت مزمن و با عود مکرر در طول زمان ظاهر می‌شود.

علائم التهاب لوزه

تشخیص علائم این بیماری برای تشخیص و درمان سریع ضروری است و علائم رایج عبارتند از:

• گلو درد، برجسته‌ترین علائم این بیماری است که از ناراحتی خفیف تا درد شدید متغیر است.

• بلعیدن به خصوص هنگام غذا خوردن یا نوشیدن ممکن است دردناک یا دشوار باشد.

• لوزه ها قرمز، متورم و ملتهب و گاهی اوقات با لکه های سفید یا زرد چرک به نظر می‌رسند،.

• تب بالا که اغلب با لرز همراه است، در التهاب لوزه شایع است.

• عفونت‌ های باکتریایی مرتبط با این بیماری باعث بوی بد دهان یا هالیتوز می‌شوند.

• گره های لنفاوی گردن حساس و متورم می شوند.

• برخی از افراد دچار سردرد، گوش درد یا خستگی عمومی می شوند.

بیشتر بخوانید: لوزه سوم چیست؟

علل التهاب لوزه

التهاب لوزه زمانی ایجاد می‌شود که بافت لوزه‌ها در اثر عوامل عفونی یا محرک‌ های مختلف دچار التهاب و تورم شود و شناخت علت اصلی بیماری، نقش مهمی در انتخاب روش درمان مناسب و پیشگیری از عوارض احتمالی دارد:

عفونت‌ های ویروسی

شایع‌ترین علت التهاب لوزه، عفونت‌های ویروسی مانند ویروس سرماخوردگی، آنفلوآنزا، آدنوویروس و ویروس اپشتین‌بار است، در این شرایط، لوزه‌ها به‌ عنوان بخشی از سیستم ایمنی بدن با ویروس‌ها مقابله می‌کنند و دچار التهاب می‌شوند، التهاب ویروسی با گلودرد، آبریزش بینی، سرفه، تب خفیف و احساس خستگی همراه است و اغلب با استراحت، مصرف مایعات و درمان‌ های حمایتی طی چند روز تا یک هفته بهبود می‌یابد.

عفونت‌ های باکتریایی

برخی موارد التهاب لوزه در اثر باکتری‌ها، به‌ ویژه باکتری استرپتوکوک گروه A، ایجاد می‌شود و این نوع التهاب با گلودرد شدید، تب بالا، تورم غدد لنفاوی گردن، درد هنگام بلع و مشاهده لکه‌ های سفید یا چرکی روی لوزه‌ها همراه است و در صورت تأیید عفونت باکتریایی توسط پزشک، درمان با آنتی‌بیوتیک ضروری است تا از بروز عوارضی مانند تب روماتیسمی یا آسیب کلیوی جلوگیری شود.

ضعف سیستم ایمنی

افرادی که سیستم ایمنی ضعیف‌تری دارند، بیشتر در معرض ابتلا به عفونت‌ های مکرر لوزه قرار می‌گیرند و بیماری‌ های زمینه‌ای، استرس طولانی‌ مدت، سوءتغذیه، کمبود خواب یا مصرف برخی داروها توان دفاعی بدن را کاهش می‌دهند و در چنین شرایطی، بدن توانایی کمتری برای مقابله با عوامل بیماری‌زا دارد و احتمال التهاب و عفونت لوزه‌ها افزایش پیدا می‌کند.

تماس با افراد مبتلا

ویروس‌ها و باکتری‌ های عامل التهاب لوزه از طریق قطرات تنفسی ناشی از سرفه، عطسه یا تماس نزدیک با فرد بیمار منتقل می‌شوند، حضور در محیط‌ های شلوغ مانند مدارس، مهدکودک‌ها یا محل کار، خطر انتقال عفونت را افزایش می‌دهد و رعایت بهداشت فردی، شستن مرتب دست‌ها و پرهیز از استفاده مشترک از ظروف غذا و نوشیدنی احتمال ابتلا را کاهش می‌دهد.

آلرژی و عوامل محیطی

حساسیت‌ های فصلی، گرده گیاهان، گردوغبار، دود سیگار و آلودگی هوا باعث تحریک گلو و التهاب لوزه‌ها می‌شوند، اگرچه این عوامل عفونت ایجاد نمی‌کنند، اما با تحریک مداوم مخاط گلو، زمینه را برای بروز التهاب یا حتی عفونت‌ های ثانویه فراهم می‌کنند و کنترل عوامل حساسیت‌زا و دوری از محیط‌ های آلوده به کاهش علائم کمک می‌کند.

رفلاکس معده به مری

در برخی افراد، بازگشت اسید معده به مری و گلو باعث تحریک مداوم بافت‌ های حلق و لوزه‌ها می‌شود، این وضعیت که به رفلاکس معده معروف است، موجب گلودرد مزمن، احساس سوزش، خشونت صدا و التهاب لوزه‌ها می‌شود و درمان رفلاکس با اصلاح سبک زندگی، تغییر رژیم غذایی و مصرف داروهای تجویزشده توسط پزشک، در کاهش این علائم مؤثر است.

تشخیص التهاب لوزه

تشخیص التهاب لوزه با بررسی علائم، معاینه گلو و در صورت نیاز انجام آزمایش‌ های تکمیلی انجام می‌شود، تشخیص صحیح علت بیماری، نقش مهمی در انتخاب درمان مناسب و جلوگیری از عوارض احتمالی دارد:

• پزشک درباره گلودرد، تب، درد هنگام بلع، سرفه، مدت شروع علائم و سابقه بیماری‌ های قبلی سؤال می‌کند.
• لوزه‌ها از نظر قرمزی، تورم، وجود ترشحات چرکی یا لکه‌های سفید و وضعیت غدد لنفاوی گردن بررسی می‌شوند.
• در صورت شک به عفونت باکتریایی، از لوزه‌ها نمونه گرفته می‌شود تا وجود باکتری استرپتوکوک در مدت کوتاهی مشخص شود.
• اگر نتیجه تست سریع قطعی نباشد، نمونه برای بررسی دقیق‌تر نوع باکتری به آزمایشگاه ارسال می‌شود.
• در موارد خاص، آزمایش خون برای بررسی شدت عفونت یا تشخیص بیماری‌ های زمینه‌ای مانند مونونوکلئوز انجام می‌شود.

گزینه های درمانی برای التهاب لوزه

این بیماری به دلیل عفونت‌ های ویروسی یا باکتریایی به وجود می‌آید و درمان آن بستگی به علت و شدت التهاب دارد:

درمان دارویی

اگر التهاب لوزه ناشی از عفونت باکتریایی مانند گلودرد استرپتوکوکی باشد، پزشک آنتی‌بیوتیک تجویز می‌کند و مهم است که دوره درمان به طور کامل تکمیل شود تا از عوارض و مقاومت دارویی جلوگیری شود، برای کاهش درد، التهاب و تب می‌توان از داروهای مسکن و ضد التهاب از قبیل ایبوپروفن و استامینوفن استفاده کرد.

در صورتی که التهاب لوزه ناشی از آلرژی یا واکنش‌های حساسیتی باشد، استفاده از آنتی‌هیستامین‌ها کمک‌ کننده است.

درمان خانگی

غرغره با آب نمک گرم در تسکین التهاب و کاهش درد مؤثر است و این روش به طور طبیعی باعث شستشوی گلو و کاهش باکتری‌ها و ویروس‌ها می‌شود، همچنین مایعات گرم مانند چای عسل، سوپ مرغ یا آب گرم گلو را تسکین داده و به نرم شدن لوزه‌ها کمک می‌کنند و مصرف مایعات فراوان به پیشگیری از خشکی گلو و التهاب بیشتر کمک می‌کند.

استراحت کافی به بدن کمک می‌کند تا سیستم ایمنی بتواند به طور مؤثر با عفونت مقابله کند و خواب کافی و جلوگیری از فعالیت‌های جسمانی شدید برای تسریع در بهبودی بسیار مهم است.

درمان‌ های پزشکی دیگر

اسپری‌ های گلو و قرص‌های ضد درد که به صورت موضعی روی گلو اثر می‌کنند، به تسکین موقت درد و التهاب کمک کرده و این درمان‌ها شامل مواد بی‌حس‌کننده مانند لیدوکائین هستند و در موارد شدید این بیماری یا وجود تورم شدید در مجاری تنفسی، پزشک کورتیکواستروئیدهایی مانند پردنیزون تجویز کرده تا التهاب را کاهش دهد.

درمان جراحی

در صورتی که التهاب لوزه‌ها به طور مزمن عود کرده یا باعث مشکلات جدی مانند اختلال در تنفس، بلع یا عفونت‌های مکرر شود، بهترین متخصص گوش و حلق و بینی پیشنهاد می‌کند که لوزه‌ها برداشته شوند و این عمل جراحی که به نام تونسولکتومی شناخته می‌شود، در بیشتر موارد یک درمان مؤثر برای پیشگیری از عود مجدد این عارضه است.

بیشتر بخوانید: جراحی لوزه

پیشگیری از التهاب لوزه

اقدامات پیشگیرانه به کاهش خطر ابتلا به این التهاب کمک کرده و برخی از راهکارهای موثر عبارتند از:

✔ شستن مکرر دست ها، به خصوص قبل از غذا خوردن یا لمس صورت، به جلوگیری از شیوع عفونت ها کمک می‌کند.

✔ به حداقل رساندن تماس با افرادی که عفونت های تنفسی یا گلودرد دارند می تواند خطر ابتلا به عوامل بیماری زا را کاهش دهد.

✔ داشتن یک رژیم غذایی متعادل، ورزش منظم و مدیریت استرس می تواند از سیستم ایمنی بدن حمایت کند و حساسیت به عفونت ها را کاهش دهد.

سوالات متداول

در نهایت…

این بیماری یک بیماری شایع است که با التهاب لوزه ها مشخص می شود و اغلب ناشی از عفونت های ویروسی یا باکتریایی است و تشخیص علائم، درک علل و آگاهی از گزینه های درمانی موجود برای مدیریت موثر این بیماری ضروری است.