پولیپ بینی؛ یک توده بی‌خطر یا زنگ خطر جدی؟

اگر فرزندتان یا خودتان همیشه احساس گرفتگی بینی، آبریزش مزمن یا کاهش بویایی دارید، ممکن است پای پولیپ بینی در میان باشد، این توده‌های غیرسرطانی و نرم بدون درد رشد می‌کنند اما تنفس، خواب و کیفیت زندگی را تحت‌ تأثیر قرار می‌دهند، اما پولیپ دقیقا چیست؟ چرا به‌وجود می‌آید و آیا درمان قطعی دارد یا فقط باید با آن کنار آمد؟ در ادامه با علائم، دلایل و راه‌های درمان پولیپ بینی بیشتر آشنا می‌شویم.

پولیپ بینی چیست؟

پولیپ های بینی توده های نرم و بدون درد هستند که در پوشش مجاری بینی یا سینوس ها ایجاد می شوند، آنها معمولا به شکل قطره هستند و اندازه آنها از کوچک تا بزرگ است که می تواند جریان هوا را مسدود کند و این پولیپ ها در نتیجه التهاب مزمن غشاهای مخاطی پوشاننده حفره بینی و سینوس ایجاد می شوند.

علل پولیپ بینی

علت دقیق این عارضه نامشخص است، اما اعتقاد بر این است که عوامل متعددی در ایجاد آنها نقش دارند، از جمله:

التهاب مزمن

التهاب مداوم مجاری بینی و سینوس ها، اغلب به دلیل شرایطی مانند رینیت آلرژیک، آسم، یا عفونت های مزمن سینوسی، می تواند منجر به تشکیل این عارضه شود.

واکنش های آلرژیک

افراد مبتلا به آلرژی، به ویژه آنهایی که مواد موجود در هوا مانند گرد و غبار یا شوره حیوانات خانگی حساسیت دارند، در معرض خطر بیشتری برای ایجاد این عارضه هستند.

آسم

ارتباط قوی بین آسم و پولیپ وجود دارد و بسیاری از افراد هر دو بیماری را به طور همزمان تجربه می کنند.

ژنتیک

یک استعداد ژنتیکی برای ایجاد این عارضه وجود دارد، زیرا اغلب در خانواده وجود دارد.

محرک های بینی

قرار گرفتن در معرض محرک های محیطی مانند دود سیگار، آلودگی یا گرد و غبار شغلی می تواند التهاب بینی را تشدید کند و به تشکیل پولیپ کمک کند.

علائم پولیپ بینی

وجود پولیپ بینی می تواند علائم مختلفی ایجاد کند، از جمله:

1. مشکل در تنفس از طریق بینی به دلیل انسداد ناشی از پولیپ.
2. ترشح بیش از حد بینی، اغلب نازک و شفاف.
3. این عارضه می تواند حس بویایی (آنوسمی) و چشایی را مختل کند و بر لذت بردن فرد از غذا و نوشیدنی تأثیر بگذارد.
4. پولیپ ها باعث ناراحتی یا فشار در صورت، به ویژه در اطراف چشم ها، گونه ها یا پیشانی میشوند.
5. انسداد مجاری بینی می تواند منجر به خروپف در هنگام خواب شود.
6. این عارضه می تواند احتمال ابتلا به عفونت های سینوسی را به دلیل انسداد سینوس ها افزایش دهد.

تشخیص و درمان پولیپ بینی

تشخیص این عارضه معمولا شامل ترکیبی از ارزیابی تاریخچه پزشکی، معاینه فیزیکی و تست های تشخیصی، از جمله آندوسکوپی بینی و مطالعات تصویربرداری مانند سی تی اسکن است و پس از تشخیص، گزینه های درمانی شامل موارد زیر است:

کورتیکواستروئیدهای بینی

این اسپری های ضد التهابی بینی اغلب اولین خط درمان پولیپ هستند، آنها به کاهش التهاب و کوچک شدن پولیپ ها کمک می کنند و علائمی مانند احتقان و آبریزش بینی را تسکین می دهند.

کورتیکواستروئیدهای خوراکی

در موارد التهاب شدید یا زمانی که اسپری‌های بینی بی‌اثر هستند، کورتون‌های خوراکی برای استفاده کوتاه‌مدت برای کاهش تورم و کوچک شدن پولیپ تجویز می شوند.

شستشوی بینی

شستشوی بینی با آب نمک می تواند به دفع مخاط و آلرژن ها کمک کند و احتقان بینی را تسکین دهد و تخلیه سینوس ها را بهبود بخشد.

مدیریت آلرژی

اجتناب از مواد آلرژی زا و اجرای اقداماتی برای کاهش قرار گرفتن در معرض، مانند استفاده از دستگاه های تصفیه هوا یا بستر ضد حساسیت، می تواند به مدیریت پولیپ بینی در افراد مبتلا به آلرژی کمک کند.

جراحی

در مواردی که پولیپ های بینی بزرگ، پایدار و یا ایجاد انسداد قابل توجهی هستند، ممکن است برداشتن آن با جراحی ضروری باشد، جراحی آندوسکوپی سینوس یک روش کم تهاجمی است که با استفاده از یک لوله نازک و انعطاف پذیر با دوربین و ابزار جراحی برای برداشتن پولیپ ها و بهبود تخلیه سینوس انجام می شود.

داروهای بیولوژیک

برای افراد مبتلا به پولیپ شدید یا عود کننده که به درمان های دیگر پاسخ نمی دهند، داروهای بیولوژیکی که مسیرهای التهابی خاص را هدف قرار می دهند، برای کاهش عود پولیپ و بهبود علائم در نظر گرفته می شود.

راه های پیشگیری از پولیپ بینی

در حالی که نتوان به طور کامل از این عرضه جلوگیری کرد، اقدامات خاصی می تواند به کاهش خطر ایجاد یا عود آنها کمک کند، از جمله:

1. محرک هایی که التهاب بینی را تشدید می کنند، مانند گرد و غبار، شوره حیوانات خانگی یا کپک را شناسایی کرده و از آن اجتناب کنید، داروهای آلرژی یا ایمونوتراپی نیز ممکن است در کنترل علائم آلرژیک مفید باشند.
2. از شستشوی بینی با نمک یا اسپری های نمکی بینی به طور مرتب استفاده کنید تا مجرای بینی را مرطوب نگه دارید و از مخاط و مواد محرک پاک کنید.
3. قرار گرفتن در معرض آلاینده های محیطی، دود سیگار و سایر محرک های موجود در هوا را که می توانند مجرای بینی را ملتهب کنند، به حداقل برسانید.
4. شرایط زمینه‌ای مانند رینیت آلرژیک، آسم یا سینوزیت مزمن را به درستی مدیریت کنید تا التهاب را کاهش داده و از تشکیل یا بدتر شدن این عارضه جلوگیری کنید.
5. افرادی که سابقه پولیپ بینی دارند باید تحت معاینات منظم با پزشک خود قرار بگیرند تا از نظر عود یا پیشرفت بیماری تحت نظر باشند و در صورت نیاز درمان را تنظیم کنند.

چه کسانی به پولیپ بینی دچار می شوند؟

هر کس می تواند به این عارضه دچار شود، اما رخ داد این عارضه در بزرگسالان بالای 40 سال شایع تر است و دو برابر بیشتر از مردان در زنان تأثیر می گذارد، کودکان زیر 10 سال به ندرت بدان مبتلا می شوند، اما در صورت ابتلا متخصص گوش و حلق و بینی در وهله ی اول علائم فیبروز کیستیک را در کودکان مورد بررسی قرار می دهد.

این عارضه با رینیت آلرژیک، آسم، آلرژی آسپیرین، عفونت های سینوسی، عفونت های حاد و مزمن، چیزی که در بینی گیر کرده است و با فیبروز کیستیک مرتبط است برای پزشک مورد توجه است و مورد معاینه قرار می گیرد و در بیشتر مواقع با بررسی و چکاپ فرد علاوه بر پولیپ آسم یا سینوزیت را نیز دارد و در معاینه تشخیص داده می شود.

توجه داشته باشید که در بیشتر مواقع افراد با دارا بودن برخی از علائم همچون عطسه و خارش و… گمان می نمایند که دارای پولیپ بینی اند در حالی که باید بگوییم که بعد از بررسی و معاینه مشخیص می شود که عفونت سینوسی عامل این علائم بوده است.

سوالات متداول

در نهایت…

پولیپ بینی توده های خوش خیم شایعی هستند که می توانند باعث احتقان بینی، ناراحتی و کیفیت زندگی مختل شوند، در حالی که علت دقیق هنوز مشخص نیست، التهاب مزمن، آلرژی، آسم و عوامل ژنتیکی در ایجاد آنها نقش دارند.