میتوان زودتر از زمان توصیه شده ورزش بعد از عمل بینی را شروع کرد؟ پیاده روی، باشگاه یا یوگا خطری برای بینی دارد؟ بسیاری از بیماران نگراناند که تحرک باعث جابهجایی بینی، افزایش تورم یا خونریزی شود. و واقعیت این است که ورزش اگر در زمان مناسب و به شکل اصولی انجام شود، به بهبود گردش خون و روند ترمیم کمک میکند؛ اما بی توجهی به محدودیت ها نتیجه عمل را تحت تأثیر قرار میدهد، در ادامه، به صورت دقیق بررسی میکنیم چه زمانی، چه نوع ورزشی و با چه شدتی بعد از عمل بینی مجاز است.
چه زمانی می توان بعد از عمل بینی دوباره ورزش کرد؟
به طور معمول زمان شروع ورزش بعد از عمل بینی به میزان ترمیم بافت ها و نظر پزشک بستگی دارد، اما یک بازه زمانی کلی وجود دارد، در هفته اول پس از جراحی بینی استراحت کامل ضروری است و هرگونه فعالیت ورزشی باعث افزایش تورم و خونریزی میشود، از روز هفتم تا دهم تنها پیادهروی آرام و کوتاه بدون بالا رفتن ضربان قلب مجاز است.
پس از ۳ تا ۴ هفته ورزش های سبک و بدون فشار، پرش یا خم شدن شدید سر را آغاز کنید، حدود ۶ هفته بعد اغلب ورزش های هوازی متوسط مجاز میشوند و ۲ تا ۳ ماه بعد امکان بازگشت به ورزش های سنگین و تماسی وجود دارد، البته تصمیم نهایی باید حتما با نظر جراح انجام شود.
چرا ورزش زودهنگام بعد از عمل بینی خطرناک است؟
ورزش زودهنگام بعد از عمل بینی روند ترمیم را مختل کرده و خطر بروز عوارض را افزایش میدهد، در روزها و هفته های ابتدایی، استخوان ها و بافت های بینی هنوز تثبیت نشده و افزایش ضربان قلب و فشار خون هنگام ورزش باعث بروز خطراتی میشود که عبارتند از:
افزایش فشار خون و خونریزی
پس از عمل بینی، عروق خونی ناحیه جراحی بسیار حساس هستند و هنوز به پایداری کامل نرسیدهاند و انجام ورزش در این دوره باعث افزایش ضربان قلب و فشار خون میشود که منجر به خونریزی از داخل یا خارج بینی میشود و این خونریزی باعث باز شدن بخیهها، افزایش تورم و حتی نیاز به مراجعه مجدد به پزشک میگردد و روند بهبود را به تعویق میاندازد.
تشدید تورم
تورم بعد از عمل بینی طبیعی است، اما ورزش زودهنگام باعث افزایش جریان خون در صورت میشود و این موضوع تورم را شدیدتر و ماندگارتر میکند و در نتیجه، فروکش کردن ورم زمان بیشتری میبرد و شکل نهایی بینی دیرتر مشخص میشود، این مسئله در برخی افراد باعث نگرانی و نارضایتی از نتیجه عمل خواهد شد.
خطر جابهجایی استخوان و غضروف
در هفته های ابتدایی، استخوان ها و غضروف های بینی هنوز در حال تثبیت هستند و حرکات ناگهانی، خم شدن سر، پرش یا فشار ناشی از ورزش باعث جابهجایی این ساختارها میشود و این جابهجایی فرم بینی را تغییر داده و حتی نیاز به جراحی ترمیمی ایجاد میکند که قابل پیشگیری است.
احتمال بروز عفونت
ورزش باعث تعریق میشود و عرق محل مناسبی برای رشد باکتریها است، در روزها و هفته های اولیه پس از عمل، زخمها و بخیهها هنوز کاملا ترمیم نشدهاند و تماس آلودگی با این نواحی خطر عفونت، التهاب و درد را افزایش میدهد و عفونت روند درمان را پیچیده و طولانی میکند.
وارد شدن ضربه یا فشار ناخواسته به بینی
در بسیاری از فعالیت های ورزشی، احتمال برخورد دست، تجهیزات ورزشی یا حتی زمین خوردن وجود دارد و کوچک ترین ضربه به بینی تازه جراحی شده آسیب جدی وارد میکند و این فشار باعث درد، خونریزی یا تغییر در نتیجه نهایی عمل میشود و سلامت بینی را به خطر میاندازد.
اختلال در ترمیم طبیعی بدن
بدن پس از عمل بینی نیاز به استراحت و انرژی کافی برای ترمیم بافتها دارد، ورزش زودهنگام باعث مصرف انرژی بدن در مسیر نادرست میشود و فرآیند بازسازی سلولها را کند میکند و در نتیجه، بهبود کامل بینی دیرتر اتفاق میافتد و احتمال بروز عوارض افزایش مییابد.
ورزش های مجاز در هفته های اول بعد از عمل بینی
در هفته های اول بعد از عمل بینی تنها ورزش هایی مجاز هستند که فشار کمی به بدن وارد میکنند و باعث افزایش شدید ضربان قلب یا فشار به صورت نمیشوند، در ادامه، ورزش های مجاز به صورت موردی توضیح داده شدهاند:
پیاده روی
معمولا پیاده روی سبک و آرام را پس از جراحی بینی بلامانع می دانند، اما بهتر است بدانید که مدت زمان آن در ماه اول باید بسیار کوتاه باشد، در واقع منظور از پیاده روی سبک و آرام قدم زدن در کمتر از 10 تا 15 دقیقه است که سبب افزایش گردش خون و ضربان قلب نشود.
بسیاری از پزشکان پیاده روی های کوتاه مدت و سبک را توصیه می کنند، زیرا از ایجاد لخته های خونی نیز جلوگیری می شود و توجه داشته باشید تا یک ماه اول نباید سر خود را به سمت پایین خم کنید.
حرکات کششی ملایم
حرکات کششی ساده برای دستها، پاها و گردن بدون خم کردن سر رو به پایین از خشکی عضلات جلوگیری میکند و این حرکات باید آهسته، کنترل شده و بدون ایجاد فشار انجام میشوند، هرگونه کشش شدید یا حرکت ناگهانی که باعث سرگیجه یا فشار به صورت شود، باید فورا متوقف گردد.
یوگا
برخی حرکات بسیار ساده یوگا که شامل نشستن یا ایستادن آرام هستند و سر در وضعیت صاف قرار دارد، در هفته های اولیه قابل انجاماند، حرکاتی که نیاز به خم شدن، وارونه شدن یا فشار به صورت دارند، کاملا ممنوع هستند و همچنین، از انجام حرکاتی که باعث افزایش ضربان قلب و تعریق خواهند شد باید اجتناب کرد.
تمرینات تنفسی
تمرینات تنفسی عمیق و آرام یکی از بهترین فعالیت ها در هفته های ابتدایی هستند و این تمرینات به کاهش استرس، بهبود اکسیژن رسانی و آرامش بدن کمک میکنند و هیچ فشاری به بینی وارد نمیکنند و انجام این تمرینات در محیط آرام و نشسته توصیه میشود.
فعالیت های روزمره سبک
در هفته های ابتدایی پس از عمل بینی، انجام فعالیت های روزمره سبک به حفظ تحرک بدن و جلوگیری از بیحالی کمک میکند، اما باید با احتیاط کامل انجام شود، کارهایی مانند راه رفتن آرام در خانه، انجام امور شخصی ساده، نشستن و برخاستن آهسته و فعالیت های کوتاه بدون فشار بدنی مجاز هستند.
ورزش های ممنوع بعد از عمل بینی
ورزش های ممنوع بعد از عمل بینی شامل تمام فعالیت هایی است که باعث افزایش فشار خون، ضربان قلب، تعریق شدید یا وارد شدن ضربه به بینی میشوند، در ادامه مهم ترین آنها توضیح داده شده است:
ورزش های سنگین و پرفشار
تمرینات سنگین بدنسازی، کراس فیت، دویدن شدید و ورزش های قدرتی باعث افزایش فشار خون و ضربان قلب میشوند، این افزایش فشار خونریزی داخلی یا بیرونی، تورم شدید و آسیب به بخیهها را ایجاد میکند و در هفتههای ابتدایی، بینی هنوز تثبیت نشده است و انجام این ورزشها قبل از گذشت حداقل ۶ تا ۸ هفته روند بهبود را کند کرده و حتی نتیجه نهایی جراحی را تحت تأثیر قرار میدهد.
ورزش های تماسی
ورزش هایی مانند فوتبال، بسکتبال، والیبال، رزمی و هر فعالیتی که احتمال برخورد یا ضربه به بینی وجود دارد، بسیار خطرناک هستند و ضربه ناگهانی به ساختار تازه جراحی شده بینی باعث خونریزی، تورم شدید، تغییر فرم بینی و حتی نیاز به جراحی ترمیمی میشود، این دسته از ورزشها تا چند ماه پس از جراحی کاملا ممنوع هستند تا بینی فرصت تثبیت داشته باشد.
شنا و ورزش های آبی
شنا در استخر یا دریا و فعالیت های آبی دیگر، به دلیل احتمال ورود آب آلوده به بینی و فشار آب، خطر عفونت و التهاب را افزایش میدهند و همچنین شیرجه زدن یا حرکات ناگهانی در آب به بینی تازه جراحی شده فشار وارد میکند و این فعالیتها تا حداقل یک ماه پس از عمل ممنوع بوده تا زخمها و بافت ها فرصت ترمیم کامل داشته باشند.
ورزش در فضای گرم یا سونا
ورزش در محیط های بسیار گرم، سونا یا جکوزی باعث گشاد شدن عروق، افزایش تورم و تشدید التهاب میشود و این شرایط روند ترمیم بینی را کند کرده و احتمال خونریزی و ناراحتی بیمار را افزایش میدهد، تا زمان بهبودی کامل، ورزش در چنین محیط هایی توصیه نمیشود و فعالیت های بدنی سبک و خنک ترجیح داده میشوند.
نکاتی در خصوص شروع دوباره ورزش بعد از عمل بینی
در ادامه نکات مهم و کلیدی در خصوص شروع دوباره ورزش بعد از عمل بینی متذکر شده ایم:
- قبل از بازگشت به هر فعالیت ورزشی، با بهترین جراح بینی در تهران مشورت کنید تا زمان مناسب بر اساس روند ترمیم شما مشخص شود.
- فعالیت های سبک مانند پیاده روی آرام یا حرکات کششی ملایم را ابتدا امتحان کنید و شدت و زمان ورزش را به تدریج افزایش دهید.
- در هفته های اولیه از ورزش هایی که احتمال برخورد یا فشار به بینی دارند، پرهیز کنید، ورزش های تماسی و پرش های شدید تا چند ماه ممنوع هستند.
- در ابتدا ورزش هایی که ضربان قلب و فشار خون را به شدت بالا میبرند یا تعریق شدید ایجاد میکنند، انجام ندهید تا تورم و خونریزی تشدید نشود.
- درد، خونریزی، تورم یا تغییر شکل بینی هنگام ورزش نشانه توقف فوری فعالیت است و در صورت مشاهده هر یک از این علائم، ورزش را متوقف کرده و با پزشک مشورت کنید.
- ورزش در محیط خنک و کم فشار توصیه میشود، از ورزش در سونا، جکوزی یا محیط های بسیار گرم در هفته های اولیه خودداری کنید.
- بهبود کامل بینی و بازگشت به ورزش سنگین تا چند ماه طول میکشد، صبر و رعایت دقیق نکات پزشک باعث حفظ نتیجه جراحی و جلوگیری از عوارض خواهد شد.
چه زمانی می توان به باشگاه بعد از عمل بینی بازگشت؟
نیاز به زمان بندی دقیق و رعایت مراقبت های بعد از عمل بینی دارد، در هفته های اول ورزش سنگین و باشگاه ممنوع است و فقط فعالیتهای سبک مانند پیادهروی کوتاه مجاز هستند و پس از ۳–۴ هفته میتوان تمرینات سبک بدون وزنه، حرکات کششی و ورزشهای هوازی ملایم را انجام داد.
حدود ۶ هفته بعد ورزش های هوازی و تمرینات سبک با وزنه کم مجاز میشوند، اما ورزش سنگین، بدنسازی با وزنه بالا و ورزش های تماسی تا ۲–۳ ماه بعد ممنوع هستند و شروع دوباره هر تمرین باید با تأیید پزشک و توجه به درد، تورم یا خونریزی انجام شود تا فرم و نتیجه نهایی بینی حفظ شود.
چه علائمی هشدار توقف ورزش است؟
بعد از عمل بینی، توجه به علائم هشداردهنده هنگام ورزش بسیار مهم است، زیرا ادامه فعالیت در صورت بروز آنها باعث آسیب به بینی یا کند شدن روند بهبود میشود و مهم ترین علائم هشدار عبارتند از:
- هرگونه خونریزی، حتی جزئی، نشان میدهد که فشار یا ضربهای به بینی وارد شده و باید ورزش بلافاصله متوقف شود.
- تورم طبیعی است، اما افزایش سریع یا غیرمعمول نشان دهنده آسیب یا التهاب است و نیاز به استراحت دارد.
- درد جزئی هنگام حرکت طبیعی است، اما درد شدید، تیز یا ناگهانی علامت هشدار است و باید فعالیت قطع شود.
- هرگونه تغییر شکل یا نامتقارن شدن بینی در حین ورزش باید جدی گرفته شود و ورزش متوقف شود.
- سرگیجه، تهوع یا ضعف شدید ناشی از افزایش فشار خون، تعریق زیاد یا کاهش اکسیژن رسانی هستند و نیاز به توقف فعالیت دارند.
- احساس فشار یا پرشدگی شدید در بینی و صورت، نشان دهنده فشار بیش از حد بر بافت های جراحی شده است و ادامه ورزش باعث آسیب دائمی میشود.
سوالات متداول
بلند کردن وزنه پس از عمل بینی باعث افزایش فشار خون و ضربان قلب میشود، خطر خونریزی، تورم شدید و آسیب به بخیهها را بالا میبرد و نتیجه جراحی را تحت تأثیر قرار میدهد.
ورزش های هوازی سبک مانند دوچرخه ثابت یا پیادهروی سریع از ۳–۴ هفته بعد از عمل بینی با رعایت شدت کم و عدم ایجاد درد یا تورم مجاز هستند.
در نهایت…
بعد از عمل بینی، رعایت زمان بندی و محدودیت های ورزشی برای حفظ فرم و جلوگیری از عوارض حیاتی است، در هفته های ابتدایی استراحت کامل و ورزش سبک مانند پیاده روی آرام مجاز است، سپس به تدریج ورزش های سبکتر و هوازی آغاز میشوند، ورزش سنگین، بدنسازی و فعالیت های تماسی تا چند ماه ممنوعاند، توجه به علائم هشدار، مشورت با جراح و شروع تدریجی، در روند بهبودی تاثیرگذار است.