پولیپ بینی در کودکان + درمان

آیا تنفس دشوار کودک شما را نگران کرده است؟ پولیپ‌ های بینی در کودکان، توده‌ های خوش‌خیمی هستند که راه هوایی را مسدود کرده و باعث خروپف، خواب‌آلودگی و اختلال در رشد می‌شوند و تشخیص زودهنگام این عارضه، کلید پیشگیری از عوارض جدی‌ تری مانند عفونت‌ های مکرر گوش و مشکلات دندانی است، در این مقاله، به بررسی دقیق علائم، روش‌ های تشخیص و راهکارهای درمانی موثر می‌پردازیم.

منظور از پولیپ بینی در کودکان چیست؟

پولیپ بینی رشد شایع و غیر سرطانی است که در بینی یا سینوس ها تشکیل می شود، پولیپ در اطراف ناحیه ای که سینوس ها به داخل حفره بینی باز می شوند، تشکیل خواهد شد و این توده ها اغلب با آلرژی یا آسم در ارتباط بوده و گاهی به علت کوچک بودن علائمی ایجاد نکرده و نیازی به درمان ندارند.

در حالی که پولیپ های بزرگ، تخلیه طبیعی از سینوس ها را مسدود می‌کنند و شایان ذکر است که بر خلاف پولیپ هایی که در روده بزرگ یا مثانه ایجاد می شوند، پولیپ داخل بینی به ندرت سرطانی و یا بدخیم می شوند، در صورت لمس پولیپ های بینی شخص درد و ناراحتی احساس نمی کند و اغلب متخصصان گوش و حلق و بینی جهت درمان، برخی داروها یا حتی عمل جراحی توصیه می کنند، اگرچه این بیماری در کودکان شایع نیست، اما سبب بروز مشکلات تنفسی می‌شود.

پولیپ التهابی در کودکان

پولیپ‌ های التهابی در کودکان توده‌ های نرم و خوش‌ خیمی هستند که بر اثر التهاب مزمن در مخاط بینی و سینوس‌ها ایجاد می‌شوند و برخلاف بزرگسالان که اغلب با آلرژی یا عفونت‌ های طولانی‌ مدت درگیرند، در کودکان این عارضه نشانه‌ای از مشکلات زمینه‌ای جدی‌تر مانند فیبروز سیستیک یا اختلالات ایمنی است، این پولیپ‌ها به صورت توده‌ های شفاف و ژله‌ای در پشت بینی دیده می‌شوند و با مسدود کردن راه هوایی، باعث تنفس دهانی، خروپف، خواب‌آلودگی و حتی اختلال در رشد صورت و دندان‌ها می‌شوند.

علائم اصلی شامل گرفتگی بینی مداوم، ترشحات پشت حلق، کاهش حس بویایی و تکرار عفونت‌ های گوش میانی است و تشخیص زودهنگام با معاینه تخصصی و در صورت نیاز سی‌تی‌اسکن، کلید درمان است، درمان با داروهای کورتیکواستروئیدی و آنتی‌ هیستامین شروع می‌شود، اما اگر پولیپ‌ها بزرگ باشند یا به درمان دارویی پاسخ ندهند، جراحی اندوسکوپیک برای برداشتن آن‌ها و بازگرداندن تنفس طبیعی ضروری خواهد بود.

بیشتر بخوانید: علت گرفتگی بینی و راه های درمان آن

علت ایجاد پولیپ بینی در کودکان

پولیپ بینی از لنت بینی ناشی می شود و غالبا از سینوس های اتموئیدی نشات می گیرند که به دیواره جانبی حفره بینی تخلیه می شوند، این عارضه حاوی مایع التهابی است که در اکثر مواقع با حساسیت و عفونت در ارتباط بوده و دلیل دقیق رخداد این عارضه مشخص نیست، اما برخی از دلایل عبارتند از:

التهاب مزمن و آلرژی

شایع‌ ترین علت، واکنش طولانی‌ مدت سیستم ایمنی به عواملی مثل گرد و غبار، گرده گیاهان یا موی حیوانات است، این التهاب باعث تورم مخاط بینی و تولید ترشحات غلیظ می‌شود که در نهایت به تشکیل پولیپ منجر می‌گردد و کودکانی که سابقه آسم یا اگزما دارند، به دلیل حساسیت بالای سیستم ایمنی، بیشتر در معرض این عارضه هستند.

عفونت‌ های مکرر سینوسی

عفونت‌ های باکتریایی یا ویروسی که چندین بار تکرار می‌شوند، باعث آسیب دائمی به پوشش داخلی بینی و سینوس‌ ها می‌شوند و این آسیب‌ ها مانع تخلیه طبیعی ترشحات شده و محیطی مناسب برای رشد بافت‌ های اضافی فراهم می‌کنند، اگر این عفونت‌ ها درمان نشوند، التهاب مزمن شده و به مرور زمان پولیپ‌ های التهابی را ایجاد می‌کنند.

فیبروز سیستیک

این یک بیماری ژنتیکی است که باعث تولید مخاط بسیار غلیظ و چسبناک در بدن می‌شود، این مخاط غلیظ راه‌ های بینی و سینوس‌ ها را مسدود کرده و التهاب شدیدی ایجاد می‌کند که منجر به رشد سریع پولیپ‌ ها در کودکان مبتلا می‌شود و تشخیص زودهنگام این بیماری برای پیشگیری از عوارض جدی تنفسی و گوارشی بسیار حیاتی است.

اختلالات ایمنی و ساختاری

گاهی ضعف سیستم ایمنی یا ناهنجاری‌های ساختاری مثل انحراف شدید تیغه بینی، باعث می‌شود جریان هوا و ترشحات به درستی حرکت نکنند و این اختلال در تخلیه طبیعی، باعث تجمع عوامل التهابی و ایجاد پولیپ می‌شود، در این موارد، حتی با درمان عفونت‌ ها نیز پولیپ‌ ها بازمی‌گردند مگر اینکه مشکل ساختاری یا ایمنی اصلاح شود.

پولیپ بینی در کودکان چقدر شایع است؟

پولیپ بینی در کودکان بین 2 تا 10 سال نادر است، با این حال درصد کمی از کودکان به این بیماری مبتلا می شوند و این بیماری اغلب در کودکان با آسم دیده می شود، در حالی که 20 تا 40 درصد از مبتلایان بزرگسال به پولیپ بینی از بیماری آسم نیز رنج می برند.

اگرچه آلرژی بینی در برخی موارد وجود دارد، بیش از دو سوم بیماران هیچ گونه علائمی از بیماری آلرژیک سیستمیک نشان نمی دهند و با این حال ، 90٪ از پولیپ های بینی دارای ائوزینوفیلی (سلول های التهابی موجود با آلرژی) هستند، حساسیت به آسپرین یک واکنش آلرژیک نیست، بلکه تغییر در تولید پروستاگلاندین است، آسم، حساسیت به آسپیرین و پولیپ های بینی در کنار یکدیگر یک زیر گروه شناخته شده در 8٪ بیماران پولیپ هستند و این پولیپ ها بیشتر از سایر شرایط تمایل به عود و بازگشت مجدد دارند.

علائم پولیپ بینی در کودکان

همانطور که اشاره شد، اکثر مبتلایان به پولیپ بینی از جمله کودکان دارای علائم آبریزش بینی و عطسه هستند و حدود 75٪ از آن ها از اختلالات بویایی رنج می برند و همچنین بسیاری از افراد دچار خس خس سینه، عفونت سینوس و حساسیت به دود، بو، گرد و غبار و مواد شیمیایی هستند.

برخی نشانه ها مانند حساسیت شدید به آسپرین و واکنش به رنگ زرد نیز در معدود افراد مبتلا به پولیپ بینی دیده می شود و به طور کلی مهمترین علائم و نشانه های پولیپ در کودکان عبارتند از:

• مسدود شدن بینی
• عطسه و سرفه
• آبریزش بینی
• درد در ناحیه صورت
• احساس بو
• از دست دادن ذائقه
• خارش اطراف چشم
• ایجاد برخی ازعفونت ها

در چه صورت باید به پزشک مراجعه کرد؟

توجه داشته باشید علائمی مانند افزایش درد، تب، قرمزی و ترشحات چرکی از ناحیه بینی خطرناک بوده و جز علائم شایع بیماری پولیپ در کودکان محسوب نمی شود و در صورت مشاهده این علائم در کودک هرچه سریع تر به پزشک یا بیمارستان مراجعه نمایید.

چه کودکانی به پولیپ بینی دچار می شوند؟

کودکان زیر 10 سال به ندرت به این بیماری مبتلا می شوند و همچنین، امکان ابتلا به پولیپ بینی در زنان دو برابر بیشتر از مردان رخ می دهد، اگرچه این بیماری در کودکان متداول نیست، اما در صورت ابتلا در وهله ی اول متخصص گوش و حلق و بینی علائم فیبروز کیستیک را در کودکان مورد بررسی قرار می دهد.

معمولا پولیپ بینی با رینیت آلرژیک، آسم، آلرژی آسپیرین، عفونت های سینوسی، عفونت های حاد و مزمن، چیزی که در بینی گیر کرده است و با فیبروز کیستیک، اشتباه گرفته می‌شود، در بیشتر مواقع با بررسی و چکاپ فرد علاوه بر پولیپ بیماری هایی نظیر آسم یا سینوزیت نیز در حین معاینه تشخیص داده می شود.

تشخیص پولیپ بینی در کودکان

برای تشخیص پولیپ بینی در کودکان در ابتدا باید به یک متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه نمایید تا بعد از بررسی و معاینه فیزیکی برخی از آزمایشات را تجویز کند.

علائم شایع پولیپ بینی در کودکان شامل مشکلات تنفسی، بینی مسدود، خرخر شبانه، ترشحات بینی و کاهش بویایی است و در برخی موارد، پولیپ‌ ها باعث عفونت‌ های مکرر سینوسی و تغییرات در الگوی خواب می‌شوند، پزشک از آندوسکوپی بینی برای مشاهده مستقیم پولیپ‌ها و تأیید تشخیص استفاده کند. در صورت لزوم، از سی‌تی‌اسکن یا تصاویر دیگر برای بررسی بیشتر استفاده می‌شود.

توجه داشته باشید که در بیشتر مواقع افراد با دارا بودن برخی از علائم همچون عطسه و خارش گمان می نمایند که دارای پولیپ بینی اند در حالی که باید بگوییم که بعد از بررسی و معاینه مشخیص می شود که عفونت سینوسی عامل این علائم بوده است.

روش های درمان پولیپ بینی در کودکان

درمان پولیپ‌ های بینی در کودکان بسته به شدت علائم و علت زمینه‌ای، از روش‌ های دارویی ساده تا جراحی متغیر است و هدف اصلی کاهش التهاب، باز کردن راه تنفس و پیشگیری از بازگشت پولیپ‌ ها است:

دارودرمانی

درمان دارویی خط اول مداخله است و هدف آن کاهش التهاب، کوچک کردن پولیپ‌ ها و کنترل علائم است که عبارتند از:

داروهای کورتیکواستروئیدی

استفاده از اسپری‌های بینی کورتونی خط اول درمان است و این داروها التهاب را مستقیم در محل کاهش داده و باعث کوچک شدن پولیپ‌ها می‌شوند و مصرف منظم آن‌ها برای ماه‌ها ضروری است تا از عود مجدد جلوگیری شود و عوارض جانبی سیستمیک آن‌ها بسیار ناچیز است.

آنتی‌ بیوتیک‌ ها

اگر عفونت باکتریایی همزمان با پولیپ وجود داشته باشد، پزشک دوره‌ای آنتی‌ بیوتیک تجویز می‌کند، این داروها عفونت را ریشه‌کن کرده و از تشدید التهاب و بزرگ‌تر شدن پولیپ‌ ها جلوگیری می‌کنند، درمان عفونت پیش‌ زمینه‌ای برای موثرتر شدن داروهای ضدالتهاب است.

جراحی

در مواردی که پولیپ‌ ها بزرگ هستند یا به دارو پاسخ نمی‌دهند، جراحی اندوسکوپیک انجام می‌شود و این روش با برش‌ های بسیار کوچک و بدون آسیب به صورت، پولیپ‌ ها را برداشته و راه‌های سینوسی را باز می‌کند و پس از جراحی، استفاده مداوم از اسپری‌ های بینی برای جلوگیری از بازگشت آن‌ها حیاتی است.

درمان بیماری‌ های زمینه‌ای

اگر پولیپ ناشی از آسم، آلرژی شدید یا فیبروز سیستیک باشد، درمان اصلی آن بیماری است و کنترل دقیق آسم یا آلرژی با داروهای اختصاصی، التهاب بینی را کاهش داده و از رشد مجدد پولیپ‌ ها جلوگیری می‌کند، بدون درمان علت اصلی، پولیپ‌ها به سرعت بازمی‌گردند.

در هر صورت، درمان باید تحت نظر پزشک متخصص انجام شود تا بهترین روش برای کودک انتخاب شود، برای دریافت نوبت از دکتر جهانگیر قربانی با شماره ۰۲۱۴۰۲۲۰۷۱۴ تماس بگیرید.

سوالات متداول

در نهایت…

اگرچه پولیپ بینی در افراد بزرگسال بسیار شایع است، اما این بیماری در کودکان نادر بوده و گسترگی زیادی در بین افراد کودکان زیر ده سال ندارد، پولیپ بینی در کودکان اغب با علائم مشابه آسم یا آلرژی مانند عطسه، آبرزیش بینی و اختلالات بویای نمایان می شود و جهت درمان پولیپ بینی راههای متعددی از جمله دارودرمانی و جراحی وجود دارد که پزشک بهترین روش را برحسب موقعیت و اندازه و سایز پولیپ تجویز می کند، اما روش درمان در کودکان تنها با تجویز دارو انجام می شود.