آیا تا به حال احساس گرفتگی صدا یا درد هنگام صحبت کردن را تجربه کردهاید؟ این علائم ممکن است ناشی از ورم حنجره یا همان التهاب تارهای صوتی باشد؛ مشکلی شایع که کیفیت زندگی و توانایی ارتباطی شما را تحت تأثیر قرار میدهد، ورم حنجره اغلب به دلیل عفونت های ویروسی، استفاده بیش از حد از صدا یا تحریک ناشی از عوامل محیطی ایجاد میشود، اگرچه در بیشتر موارد این مشکل بهصورت خود به خود بهبود مییابد، اما شناخت روش های درمان و مراقبت های لازم میتواند روند بهبودی را تسریع کند و از عوارض احتمالی جلوگیری نماید، چه راههایی برای درمان مؤثر این مشکل وجود دارد؟
علل اصلی ایجاد ورم حنجره
علل اصلی ایجاد ورم حنجره بسیار متنوع است و به عوامل عفونی، تحریکی و رفتاری بستگی دارد، شایعترین دلایل عبارتند از:
عفونت های ویروسی
شایعترین علت ورم حنجره، عفونت های ویروسی مانند سرماخوردگی، آنفلوآنزا یا ویروس کرونا است، این عفونتها باعث التهاب و تورم تارهای صوتی میشوند.
عفونت های باکتریایی
در موارد شدیدتر، عفونت های باکتریایی میتوانند عامل ایجاد ورم حنجره باشند و معمولا نیاز به درمان آنتی بیوتیکی دارند.
استفاده بیش از حد از صدا
فریاد زدن، آواز خواندن طولانی، سخنرانی مداوم یا صحبت کردن با شدت بالا میتواند به تارهای صوتی آسیب زده و موجب التهاب شود.
قرار گرفتن در معرض مواد محرک
دود سیگار، آلودگی هوا، مواد شیمیایی یا گازهای تحریک کننده محیطی میتوانند حنجره را ملتهب کنند.
ریفلاکس معده
برگشت اسید معده به مری و حنجره باعث تحریک مکرر و در نتیجه التهاب تارهای صوتی میشود.
آلرژیهای تنفسی
حساسیت به گرد و غبار، گرده گیاهان یا سایر آلرژنها باعث ورم و تحریک حنجره میشود.
آسیب یا ضربه مستقیم به حنجره
تصادف یا آسیب های دیگر میتواند باعث التهاب و تورم در ناحیه حنجره شود.
خشکی بیش از حد محیط یا بدن
خشکی هوا یا کمبود مایعات در بدن به خشکی و تحریک تارهای صوتی منجر میشود.
مشکلات سیستم ایمنی
برخی بیماری های خودایمنی یا نقص ایمنی زمینهساز التهاب و ورم حنجره هستند.
علائم و نشانه های شایع ورم حنجره
علائم و نشانه های شایع ورم حنجره عبارتاند از:
- گرفتگی صدا
- بیمار احساس درد یا سوزش در ناحیه گلو و حنجره دارد، بهویژه هنگام بلع یا صحبت کردن.
- خشن شدن صدا
- سرفه های خشک
- در بعضی مواقع بیمار اصلا توانایی تولید صدا را ندارد.
- احساس وجود جسم خارجی در گلو
- تنفس دشوار یا صدا دار
طبق تحقیقات صورت گرفته نشان داده شده که حدود 30 درصد از سرما خوردگی ها به ورم حنجره یا التهاب حنجره منجر می شود و نشان داده شده که در زمستان ابتلا به این بیماری دو برابر دیگر فصل ها می باشد و احتمال ابتلا به بیماری در تمام سنین وجود دارد.
روشهای تشخیص ورم حنجره
روشهای تشخیص ورم حنجره شامل چند مرحله و ابزار مختلف پزشکی است که به صورت دقیق در ادامه توضیح داده میشود:
- پزشک ابتدا درباره علائم، مدت زمان بروز آنها، شدت مشکل، سابقه بیماریها و عادات صوتی بیمار سؤال میکند.
- پزشک با مشاهده و لمس ناحیه گردن و حنجره، وجود التهاب، حساسیت یا ورم را بررسی میکند.
- با استفاده از یک آینه کوچک یا لوله انعطافپذیر (فیبر نوری) حنجره و تارهای صوتی به طور مستقیم دیده میشود تا میزان التهاب و تورم ارزیابی شود.
- در برخی موارد، آزمایش خون برای بررسی وجود عفونت یا مشکلات التهابی انجام میشود.
- اگر پزشک به مشکلات ساختاری یا تومور مشکوک باشد، ممکن است تصویربرداری هایی مانند سیتی اسکن یا امآرآی تجویز شود.
- در صورت مشکوک بودن به حساسیت یا رفلاکس، آزمایشهای تخصصی مربوط به این موارد انجام میشود.
پیشگیری از ورم حنجره
روشهای پیشگیری از ورم حنجره شامل رعایت نکات مهم در سبک زندگی و مراقبت از صدا است و این اقدامات عبارتاند از:
پرهیز از فریاد زدن و استفاده بیش از حد از صدا
صحبت کردن یا خواندن با شدت بالا فشار زیادی به تارهای صوتی وارد میکند و باعث التهاب و آسیب دائمی میشود و مدیریت صحیح استفاده از صدا، از بروز ورم جلوگیری میکند.
اجتناب از مصرف سیگار
دود سیگار و آلودگیهای محیطی با تحریک مستقیم بافت حنجره، باعث خشکی، التهاب و ضعف عملکرد تارهای صوتی میشوند و ترک سیگار یکی از مؤثرترین روشهای پیشگیری است.
مرطوب نگه داشتن محیط
هوای خشک، به خصوص در فصول سرد یا محیطهای بسته باعث خشکی و آسیب به حنجره میشود، استفاده از بخور و تهویه مناسب، به حفظ رطوبت لازم برای تارهای صوتی کمک میکند.
مصرف کافی مایعات
نوشیدن آب و مایعات به طور منظم، رطوبت لازم برای بافت های داخلی گلو و تارهای صوتی را تأمین میکند و از خشکی و التهاب جلوگیری میکند، حداقل ۸ لیوان آب در روز توصیه میشود.
اجتناب از مصرف الکل
الکل و نوشیدنیهای خیلی داغ یا سرد باعث تحریک پوشش داخلی حنجره میشوند و احتمال التهاب را افزایش میدهند، رعایت این نکته به حفظ سلامت صدا کمک میکند.
درمان و کنترل رفلاکس معده
ریفلاکس معده اسید را به گلو و حنجره میرساند و سبب التهاب مزمن میشود و درمان دارویی و رعایت رژیم غذایی مناسب، از بروز ورم جلوگیری میکند.
استراحت کافی برای صدا
در صورت احساس خشونت یا خستگی صدا، استراحت کامل و خودداری از صحبت یا خواندن اهمیت دارد و این کار به بهبودی سریعتر و جلوگیری از آسیبهای جدی کمک میکند.
تقویت سیستم ایمنی بدن
مصرف غذاهای مقوی، ویتامینها، ورزش منظم و خواب کافی سیستم ایمنی را تقویت میکند، احتمال ابتلا به عفونتهای ویروسی یا باکتریایی را کاهش میدهد و از التهاب حنجره پیشگیری میکند.
درمان ورم حنجره
درمان ورم حنجره بسته به علت زمینهای آن متفاوت است، اما هدف اصلی کاهش التهاب، بازگرداندن عملکرد طبیعی تارهای صوتی و جلوگیری از عوارض بیشتر است، در ادامه، مهمترین روشهای درمانی به تفکیک توضیح داده میشوند:
درمان دارویی
درمان دارویی برای کاهش التهاب و رفع عفونت احتمالی به کار میرود، داروهای ضدالتهاب غیر استروئیدی مانند ایبوپروفن درد و تورم را کاهش میدهند و در صورت وجود عفونت باکتریایی، آنتیبیوتیک تجویز میشود، آنتیهیستامینها برای کنترل واکنشهای آلرژیک و کورتونها در موارد حاد و شدید به کاهش سریع التهاب کمک میکنند، اما باید تحت نظر پزشک مصرف شوند.
درمانهای حمایتی و خانگی
این روشها شامل استراحت صوتی، نوشیدن مایعات گرم، استفاده از بخور و مرطوب کننده، و اجتناب از سیگار و محرکهاست و نوشیدنیهای گرم باعث نرم شدن تارهای صوتی و کاهش سوزش میشوند، همچنین بخور دادن به مرطوب ماندن گلو کمک میکند، استراحت دادن به صدا، از فشار بیشتر بر تارهای صوتی جلوگیری میکند و باعث تسریع روند بهبودی میشود.
درمان علت زمینهای
برای درمان مؤثر، باید علت اصلی التهاب برطرف شود و در صورت رفلاکس معده، تغییر رژیم غذایی، اجتناب از مصرف غذاهای چرب و داروهای ضداسید کمک کننده است و در صورت وجود آلرژی، استفاده از آنتیهیستامین و پرهیز از آلرژنها ضروری است، اگر بیماری ای مزمن مانند مشکلات تیروئید یا بیماریهای خودایمنی عامل باشند، درمان تخصصی زیر نظر پزشک مربوطه انجام میشود.
درمان تخصصی در موارد مزمن یا شدید
اگر ورم حنجره بیش از ۳ هفته طول بکشد یا باعث اختلال شدید در صدا یا تنگی نفس شود، مراجعه به متخصص ضروری است و در این موارد لارنگوسکوپی یا معاینات پیشرفته برای ارزیابی دقیق تارهای صوتی و بررسی وجود تومور یا ضایعات ساختاری انجام میشود و درمان تخصصی به جلوگیری از آسیب دائمی صدا و بهبود کیفیت زندگی بیمار کمک میکند.
توصیه های لازم بعد از درمان ورم حنجره
- توصیه می شود تا یک هفته به صورت کامل استراحت صوتی کنید منظور از استراحت صوتی صحبت نکردن به صورت کامل است و فقط در موارد ضروری صحبت کنید.
- در صورتی که کارتان با صدایتان است بهتر است برای مدتی استراحت کنید زیرا سلامتی برای شما واجب تر از هر مسئله دیگر است و در صورت الزام از بلند صحبت کردن ،فریاد کشیدن و … خودداری کنید در غیر این صورت زمان درمان به تعویق می افتد و امکان دارد تا چند هفته طول بکشد.
- استفاده از بخور آب به منظور مرطوب نگه داشتن مخاط است.
- داروهای تجویز شده طبق دستور پزشک مصرف کنید .
- در صورت ایجاد آلرژی با پزشک خود مطرح کنید تا برای جلوگیری از آلرژی دارو تجویز کند.
چه هنگام به پزشک مراجعه کنیم ؟
- ایجاد اگزودا (چرک ) بر لوزه ها
- تب و لرز
- سرفه همراه با خلط
- ایجاد تاول های ریز در حفره دهان
- وجود بثورات پوستی
سوالات متداول
عواملی مانند فریاد زدن، مصرف سیگار و الکل، هوای خشک، قرار گرفتن در معرض آلودگی، مصرف غذاهای تند یا اسیدی و کم آبی بدن میتوانند ورم حنجره را تشدید کنند.
معمولاً بعد از گذشت 3 روز این بیماری درمان می شود البته بستگی به شدت بیماری دارد و امکان دارد تا 8 روز و یا حتی بیشتر طول بکشد .
در نهایت…
ورم حنجره مشکلی شایع و اغلب موقت است که بیشتر به دلیل عفونت یا استفاده نادرست از صدا ایجاد میشود، اگرچه معمولا با مراقبتهای خانگی و استراحت صوتی بهبود مییابد، اما در موارد شدید یا طولانی مدت نیاز به بررسی تخصصی دارد، شناسایی علت، رعایت نکات پیشگیری و درمان به موقع، نقش مهمی در حفظ سلامت تارهای صوتی و جلوگیری از عوارض جدی ایفا میکند.