آزمایش های قبل از عمل بینی، در واقع وضعیت عمومی بدن، عملکرد قلب، خون و حتی سیستم ایمنی را بررسی میکنند تا پزشک با اطمینان بیشتری وارد عمل شود، چرا در صورت سلامتی کامل هم نیاز به انجام این آزمایشها وجود دارد؟ بسیاری از مشکلات پنهان بدن مثل کم خونی، مشکلات انعقادی یا حتی بیماری های قلبی در ظاهر مشخص نمیشوند، اما در حین عمل خطرساز خواهند شد، پس آزمایش های قبل از عمل بینی نقشی کلیدی در امنیت فرد و موفقیت جراحی دارند.
چرا انجام آزمایش های قبل از جراحی ضروری است؟
برای بررسی سلامت عمومی بدن بیمار و هرگونه مشکل پنهان ضروری است و بسیاری از بیماری ها مثل کم خونی، دیابت، مشکلات انعقاد خون یا اختلالات قلبی در ظاهر علائمی ندارند اما در حین عمل خطرساز میشوند، این آزمایش ها به پزشک در برنامه ریزی دقیق تر کمک کرده و ریسک خونریزی یا عفونت را کاهش میدهد.
معرفی انواع آزمایش های رایج قبل از عمل بینی
از انواع تست ها که یکی از اقدامات قبل از عمل بینی است، می توان به موارد زیر اشاره کرد:
آزمایش خون
این آزمایش ترکیب سلولهای خونی از جمله گلبولهای قرمز، سفید و پلاکتها را بررسی میکند و پزشک با کمک آن کم خونی، عفونت پنهان یا مشکلات خونی را تشخیص میدهد و نتیجه این تست نقش مهمی در ارزیابی توانایی بدن برای تحمل جراحی و روند بهبودی دارد.
آزمایش انعقاد خون
این آزمایش برای بررسی عملکرد سیستم انعقاد و سرعت لخته شدن خون انجام میشود و در صورت وجود مشکلات انعقادی، خطر خونریزی حین عمل افزایش مییابدُ پزشک با اطلاع از این نتایج از داروهای خاص در حین جراحی استفاده میکند.
آزمایش قند خون و اوره/کراتینین
این تستها وضعیت قند خون و عملکرد کلیهها را نشان میدهندُ بالا بودن قند خون روند ترمیم زخم را کند و ریسک عفونت را افزایش میدهد، مشکلات کلیوی هم در دفع داروهای بیهوشی تأثیر میگذارند، بنابراین بررسی آنها پیش از جراحی ضروری است.
آزمایشات هپاتیت و ایدز
این آزمایشها برای شناسایی بیماری های ویروسی مانند هپاتیت B، C و HIV انجام میشوند و اطلاع از وضعیت بیمار علاوه بر ایمنی تیم جراحی، بر انتخاب داروها و نحوه مدیریت پس از عمل نیز اثرگذار است، نتایج غیرطبیعی روند درمانی ویژهای را ایجاب میکند.
تست های تصویربرداری
آزمایش های تصویربرداری مانند اشعه ایکس، سی تی اسکن یا اسکن MRI، نمای دقیقی از ساختار بینی ارائه می دهند و این آزمایشات به جراح کمک می کند تا هرگونه ناهنجاری ساختاری، انحراف یا انسداد را شناسایی کرده و به او امکان می دهد تا جراحی را با دقت بیشتری برنامه ریزی کند.
تست آلرژی
تست آلرژی برای شناسایی هرگونه واکنش آلرژیک احتمالی به داروها، بیهوشی ها یا سایر مواد مورد استفاده در طول جراحی انجام می شود، به جلوگیری از واکنش های نامطلوب در طول عمل کمک می کند.
ارزیابی راه هوایی بینی
برای ارزیابی عملکرد راه هوایی بینی، آزمایشاتی مانند رینومتری آکوستیک یا رینومانومتری انجام می شود و این آزمایشها جریان هوا را از طریق بینی اندازهگیری میکنند و به جراح کمک میکنند تا تشخیص دهد که آیا هر گونه روش اضافی مانند سپتوپلاستی یا کاهش شاخک برای بهبود تنفس ضروری است یا خیر.
نوار قلب و عکس قفسه سینه
این بررسیها بیشتر برای بیماران بالای ۴۰ سال یا افراد دارای سابقه بیماری قلبی و ریوی تجویز میشوند، نوار قلب وضعیت ضربان و عملکرد قلب را نشان داده و عکس قفسه سینه سلامت ریهها را بررسی میکند، این اطلاعات به پزشک کمک میکند خطرات بیهوشی و جراحی کاهش یابد.
چه زمانی باید آزمایش ها انجام شوند؟
آزمایش های قبل از عمل بینی باید ۷ تا ۱۰ روز قبل از تاریخ جراحی انجام شوند تا نتایج به موقع آماده و توسط پزشک بررسی شوند، این بازه زمانی باعث میشود اگر مشکلی در نتایج دیده شود مثل کمخونی، قند بالا یا مشکلات انعقادی، فرصت کافی برای درمان یا اصلاح آن وجود داشته باشد و در برخی موارد خاص، پزشک درخواست میکند که آزمایشها نزدیکتر به روز عمل مثلا ۳ تا ۵ روز قبل تکرار شوند تا آخرین وضعیت بدن بیمار مشخص گردد.
نتایج غیرطبیعی آزمایش ها چه تاثیری بر زمان جراحی دارد؟
اگر نتایج آزمایش های قبل از عمل بینی غیرطبیعی باشند، جراحی تا زمان برطرف شدن مشکل به تعویق میافتد، در صورت کمخونی شدید، نیاز به مصرف مکمل یا درمان دارویی وجود دارد و اگر قند خون بالا باشد، بیمار باید ابتدا قند خود را کنترل کند و مشکلات انعقادی هم خطر خونریزی را افزایش میدهند و پزشک جراحی را لغو یا به زمان دیگری موکول میکند، در واقع، نتایج غیرطبیعی به پزشک هشدار میدهند که بدن هنوز آمادگی کامل برای بیهوشی و جراحی را ندارد.
هزینه آزمایش های قبل از عمل بینی چقدر است؟
هزینه آزمایشهای قبل از عمل بینی بسته به نوع آزمایش ها، شهر و آزمایشگاه متفاوت است و به طور معمول این هزینه بین ۵۰۰ هزار تا ۲ میلیون تومان متغیر است، آزمایش های اصلی شامل آزمایش خون، قند، عملکرد کلیه، انعقاد خون و تست های ویروسی است، در برخی موارد هم نوار قلب یا عکس قفسه سینه اضافه میشود که هزینه را افزایش میدهد.
شهرهایی مثل تهران تعرفههای بالاتری نسبت به شهرستانها دارند و همچنین اگر بیمار بیماری زمینهای داشته باشد و نیاز به بررسی های بیشتر باشد، هزینه بالاتر خواهد رفت و به طور کلی، این آزمایشها بخش مهمی از آمادگی پیش از عمل هستند و نباید به عنوان هزینه اضافی در نظر گرفته شوند.
سوالات متداول
خیر، آزمایش های قلبی و ریوی فقط برای بیماران بالای ۴۰ سال یا افرادی با سابقه بیماری قلبی و ریوی تجویز میشود و همه افراد نیاز به انجام آنها ندارند.
بیماران دیابتی علاوه بر آزمایش های روتین، باید قند خون ناشتا، HbA1c و عملکرد کلیه را بررسی کنند تا کنترل قند و وضعیت بدن برای جراحی ایمن مشخص شود.
بله، همه افراد پیش از جراحی بینی باید آزمایش های پایه را انجام دهند تا از سلامت عمومی و آمادگی بدن برای بیهوشی اطمینان حاصل شود؛ فقط نوع و تعداد تستها متفاوت است.
در نهایت…
آزمایش های قبل از عمل بینی نقش حیاتی در افزایش موفقیت جراحی دارند، این آزمایش ها مشکلات پنهان مانند کم خونی، دیابت یا اختلالات انعقادی را شناسایی کرده و به پزشک کمک میکنند بهترین تصمیم درمانی را بگیرد، هرچند انجام آنها برای برخی بیماران ساده بهنظر برسد، اما در واقع مانع بروز عوارض جدی در حین یا پس از عمل میشوند و به همین دلیل، انجام این تست ها برای همه بیماران ضروری و بخشی جدانشدنی از روند آمادگی جراحی بینی است.